BÀI CHỦ Thứ Sáu, 01/06/2012-2:02 PM
Du lịch liên kết
Ảnh minh họa
LTS. Du lịch cần được hiểu là một ngành kinh tế tổng hợp tạo thành từ những mắt xích,như giao thông vận chuyển, thương mại, dịch vụ... Bản thân ngành du lịch không thể đứng một mình mà cần liên kết với các ngành khác mới có thể phát triển mạnh mẽ và tạo ra sức cạnh tranh cao. Để thu hút khách du lịch nhiều hơn, việc tăng cường khả năng liên kết ngành, vùng ngày càng trở thành nhu cầu cấp thiết đối với du lịch Việt Nam trong thời kỳ mới. Đáng tiếc, đây lại là điểm mà Du lịch Việt Nam hiện còn đang yếu…

Liên kết “đủng đỉnh”

Gọi là “đủng đỉnh” bởi không phải nước ta chưa quan tâm hay chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc liên kết trong du lịch. Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã đáp ứng yêu cầu bảo đảm mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu GDP, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội. Theo Chiến lược này, du lịch Việt Nam cần phát triển du lịch bền vững, gắn chặt với việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc; giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh, quốc phòng, trật tự, an toàn xã hội… Thế nhưng, dường như sự liên kết đang còn khá “đủng đỉnh” khiến cho ngành du lịch tạm thời gặp phải khó?

Thực tế cho thấy, vào những dịp lễ gần đây, khách Việt Nam lại hướng ra địa điểm nước ngoài. Nhiều hãng lữ hành thừa nhận, khách Việt chọn tour nước ngoài đông hơn tour trong nước. Tại Fiditour, dịp 2/9/2011, khách mua tour lễ đi chơi nước ngoài đạt con số 2.500 khách, trong khi khách đi trong nước chỉ dừng ở mức 2.000. Theo phân tích của các hãng lữ hành Việt Nam, tour nước ngoài áp dụng chính sách giảm giá trực tiếp lên tour và miễn phí gián tiếp lên các lựa chọn cộng thêm việc kết hợp nhiều hình thức du lịch khác nhau nên càng thu hút thêm khách. Nguyên nhân giá tour nội cao có nhiều nhưng trực tiếp có thể nhìn thấy các tuyến du lịch trọng điểm ở Việt Nam đều dựa vào vận chuyển đường bộ chưa thực sự thuận lợi như từ Tp. HCM đi Đà Lạt, Mũi Né, Cần Thơ hoặc tuyến Hà Nội đến Hạ Long, Ninh Bình…

Ngoài sự liên kết kém giữa các ngành, bản thân doanh nghiệp cũng yếu với khâu quan trọng này. Trong khi để khai thác một thị trường du khách lớn, các hãng lữ hành trong nước cần thiết phải kết hợp để cùng khai thác thế mạnh của mỗi đơn vị, nhưng có thể vì kiểu hoạt động còn “mạnh ai lấy làm” nên khách quốc tế đã tìm đến các thị trường khác. Năm 2011, du lịch Việt Nam đã đón hơn 6 triệu khách quốc tế với mức thu gần 130 ngàn tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu xét trên tiềm năng về du lịch thì kể cả số du khách và doanh thu của ngành vẫn còn nhỏ so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Đi tìm nguyên nhân

Nhiều nhà phân tích cho rằng, điểm yếu nhất của du lịch Việt Nam là thiếu tính liên kết. Điều này cũng giải thích một phần câu hỏi vì sao chi phí du lịch chung ở Việt Nam không hề rẻ và cũng chưa thực sự hấp dẫn. Là cầu nối quan trọng cho các ngành khác, nhưng sau nhiều năm phát triển, du lịch Việt Nam phần lớn vẫn còn dựa trên lợi ích cục bộ của từng bộ ngành, doanh nghiệp và địa phương. Chính vì sự thiếu liên kết đã dẫn đến gây ra việc cạnh tranh thiếu lành mạnh, gây giảm độ hấp dẫn trong các sản phẩm du lịch trong nước.

Năm 2012 là Năm du lịch Việt Nam nhưng ngành du lịch chỉ dám đưa ra mục tiêu khá khiêm tốn và thận trọng, phấn đấu đạt được 6,6 triệu lượt khách du lịch với mức thu khoảng 150 ngàn tỷ đồng. Mục tiêu này chỉ bằng 1/4 doanh thu từ du lịch của Singapore. Nói như chuyên gia du lịch Singapore Robert Tan thì có vẻ như ngành du lịch Việt Nam không chỉ cạnh tranh với các nước để có nguồn khách quốc tế, mà còn phải cạnh tranh để giữ chân khách nội địa. Theo chuyên gia này, tạo sự liên kết, kết nối chặt chẽ các ngành (giao thông, thương mại, văn hóa, an ninh trật tự…) là mấu chốt đem lại sự đột phá cho du lịch Việt Nam. Ông Tan còn đưa một ví dụ: Tết là lễ hội lớn của người Việt Nam trên khắp cả nước, thế nhưng, ngành du lịch đã chưa phối hợp chặt chẽ với những ngành văn hóa để Tết trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo như Thái Lan đã làm với Tết của họ.

Về dịch vụ thương mại, Hiệp hội Kinh doanh nhà hàng, khách sạn cả nước cần phải có sự thống nhất điều tiết giá cả hợp lý. Mặt khác, ngành hàng không cũng nên tăng cường cùng với ngành du lịch đưa ra mức giá ưu đãi cho khách đi tour để cả hai bên cùng có lợi. Hơn nữa, các vấn đề môi trường, ách tắc giao thông ở các thành phố HCM, Hà Nội cần được giải quyết một cách căn bản thì bài toán phát triển mới có thể bớt “đau đầu” cho ngành du lịch.

Kết hợp đa ngành – tại sao không?

Du lịch không chỉ mang lại nguồn thu cho riêng ngành du lịch mà sẽ mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho nhiều ngành khác. Thông tin từ cuộc khảo sát xu hướng du lịch toàn cầu 2011, dựa trên ý kiến của hơn 11.000 khách du lịch đến từ 23 quốc gia cho biết, có tới 64% khách du lịch quốc tế sẵn sàng chi trả một khoản tiền cao hơn để thưởng thức ẩm thực tại Việt Nam. Như vậy, mhững chi phí này không chỉ ngành du lịch được hưởng lợi, mà ngay các ngành có thế mạnh xuất khẩu có thể thực hiện việc xuất khẩu ngay ở thị trường trong nước.

Tại buổi tọa đàm “Hợp sức cho du lịch Việt Nam” tổ chức vào tháng 10/2011 tại Nội, Bà Phùng Thị Lý Hà, Phó trưởng ga Hà Nội cho biết, thành công nhất hiện nay của ngành đường sắt là tuyến đi phía Tây, tức là đi Sa Pa, nhờ có các đơn vị lữ hành phối hợp chặt chẽ về nhu cầu của khách, giúp lượng khách nước ngoài đến với các công ty du lịch cũng tăng lên. Đặc biệt, bà Hà nhấn mạnh đến việc hợp tác của ngành đường sắt với các hãng lữ hành trong việc nắm bắt chính xác nhu cầu của khách du lịch. Để hoạt động du lịch được triển khai có hiệu quả, ngoài việc liên kết chặt chẽ với ngành giao thông, một số ngành khác cũng cần được ngành du lịch đặc biệt quan tâm là văn hóa, bảo hiểm, ngân hàng, y tế, giáo dục...

Mới đây, trong chuyến thăm Việt Nam, Tổng thư ký Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) Taleb Rifai nhấn mạnh đến hình thức du lịch tại nhà dân. Phát triển hình thức này chính là việc liên kết và mang du lịch đến tận các làng bản, nông thôn. Làm được như vậy thì ngành du lịch không chỉ phát triển được đa dạng hơn về sản phẩm, mà còn đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp, làng nghề. Hơn hết, người dân sẽ có công ăn việc làm ngay tại nơi mình sinh sống như: nhà dân chính là địa điểm du lịch, nhà nghỉ, nơi cung cấp cách dịch vụ thiết yếu. Khách du lịch sẽ ở nhà dân, ăn cơm với người dân và tìm hiểu về văn hóa truyền thống ở những nơi này…

Vươn ra liên kết vùng

Liên kết vùng cũng đang là xu hướng được quan tâm đầu tư của ngành du lịch nước ta. Mối liên kết này được nhiều địa phương tham gia để phát triển du lịch, một số mô hình liên kết đã cho kết quả bước đầu khá tốt. Ví dụ như mô hình liên kết giữa 3 tỉnh Lào Cai-Yên Bái-Phú Thọ trong chương trình du lịch về cội nguồn, 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng cũng đã hình thành liên kết để phát triển du lịch bằng dự án cung đường Tây Bắc, xây dựng tour đi qua những bản làng nghèo nhất cả nước, góp phần xoá đói giảm nghèo cho đồng bào bằng du lịch.

Liên kết cũng không chỉ bó hẹp trong phạm vi quốc gia, mà còn là sự liên kết quốc tế. Chúng ta nhận thấy rõ nhất trong thời gian gần đây là việc tăng cường hợp tác, hướng tới sự phát triển lâu dài, bền vững của ngành du lịch 3 nước Đông Dương. Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cũng nhấn mạnh đến việc liên kết giữa các vùng, miền, địa phương hướng tới hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng theo bảy vùng du lịch: Vùng trung du, miền núi Bắc Bộ; vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải ông Bắc, vùng Bắc Trung Bộ, vùng duyên hải Nam Trung Bộ, vùng Tây Nguyên, vùng ông Nam Bộ, vùng đồng bằng sông Cửu Long. Một giải pháp khác trong Chiến lược này được đề cập là phát triển hệ thống hạ tầng và cơ sở vật chất phục vụ du lịch, trong đó việc quy hoạch, đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng giao thông công cộng, quy hoạch không gian công cộng, rồi thông tin, truyền thông, năng lượng, môi trường và các lĩnh vực liên quan phải bảo đảm được tính đồng bộ, tiện nghi.

Một ví dụ nhỏ về hệ thống giao thông dành cho phát triển du lịch của Thụy Sĩ có thể giúp chúng ta so sánh với hiện trạng, điều kiện giao thông ở Việt Nam hiện nay. Điều kỳ diệu là quốc gia này với diện tích hơn 41 nghìn km vuông, 70% là núi non hiểm trở và chỉ với hơn 7,5 triệu dân nhưng đón tới 20 triệu du khách mỗi năm. Bên cạnh hệ thống cáp treo hầu như có mặt khắp nơi ở các đỉnh núi cao, tàu "Sông băng tốc hành" là một kỳ công của công nghệ đường sắt, băng qua vực sông Rin, những hồ nước trên núi cao, 291 cây cầu lớn, nhỏ, 91 đường hầm và rất nhiều cầu dẫn nước. Hệ thống tàu điện cũng là một trong những phương tiện quan trọng nhất đối với ngành du lịch của Thụy Sĩ. Được biết, có đến 6.000 km đường xe lửa, 1.000 km đường sắt trên núi; 23.000 trạm xe công cộng; 200 công ty vận chuyển với 150 tuyến xe lửa và xe buýt xuyên các nước. Người dân và khách du lịch hầu như lấy tàu điện làm phương tiện chính vì sự tiện ích và hiện đại.

Liên kết – “chất xúc tác” quý giá không chỉ riêng ngành du lịch và bất kỳ ngành, nghề nào cũng cần đến để có thể phát triển bền vững và hiệu quả. Du lịch Việt Nam với rất nhiều tiềm năng những cũng không ít thử thách trước những khó khăn đang ảnh hưởng trực tiếp tới sự liên kết này. Có lẽ, đây sẽ còn là bài toán khó cần huy động sự đầu tư và tham gia của mọi cấp, mọi ngành và đặc biệt, ngành du lịch vẫn cần phải làm vị trí “nhạc trưởng”.

HƯƠNG TRÀ


Kinh nghiệm từ các nước

Liên kết du lịch đang là xu hướng chung của một số nước châu Á có ngành du lịch phát triển mạnh. Việt Nam có thể nhìn vào một số kinh nghiệm từ nước bạn để chủ động hơn trong việc hoạch định và đầu tư cho ngành du lịch.

Thái Lan có “nhạc trưởng”

Thái Lan là nước có ngành du lịch phát triển mạnh ở châu Á. Truyền thống văn hóa và sự mến khách của nhân dân Thái Lan là yếu tố quan trọng góp phần tăng cường thu hút khách du lịch đến với đất nước này. Tuy nhiên, một nhân tố quan trọng đã giúp ngành du lịch mang lại lợi nhuận cao nhất cho quốc gia này chính là Cơ quan Du lịch Quốc gia Thái Lan (TAT) - cơ quan quản lý nhà nước cao nhất, có trách nhiệm xúc tiến và phát triển du lịch Thái Lan.

TAT là cơ quan trực thuộc Chính phủ, hoạt động độc lập. Sự hoạt động của TAT rất đạt hiệu quả, bởi có chiến lược và biết tập trung vào lĩnh vực nghiên cứu thị trường và xúc tiến quảng bá, sau đó đưa ra định hướng và những giải pháp cụ thể cho các doanh nghiệp thực hiện. TAT luôn phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành có liên quan đến du lịch để chỉ đạo các doanh nghiệp triển khai các hoạt động du lịch, qua đó, liên tục đề xuất, trình Chính phủ phê duyệt từ các chính sách, chiến lược cho đến các chiến dịch, chương trình xúc tiến quảng bá từng thị trường khách cụ thể, trong từng giai đoạn nhất định.

Thực hiện sự chỉ đạo của Chính phủ, TAT đã đưa ra các chính sách cụ thể nhằm xúc tiến, phát triển du lịch trong giai đoạn tiếp theo như khôi phục và giữ gìn các tài nguyên du lịch, bảo vệ môi trường, văn hóa nghệ thuật thông qua việc ưu tiên phát triển du lịch bền vững. Ngoài ra, đối với các vấn đề liên quan đến du lịch, Thái Lan cũng có những chính sách cụ thể với các ngành hàng không, giao thông đường bộ, đường biển, vấn đề thủ tục visa và cảnh quan, môi trường du lịch…

Trung Quốc với “đầu tàu” giao thông

Chính phủ Trung Quốc xác định du lịch là một trong những trọng điểm tăng trưởng kinh tế mới và là một ngành kinh tế trọng điểm, trụ cột. Không chỉ có nền văn hóa đa dạng và cảnh đẹp thiên nhiên phong phú, hầu như tỉnh nào ở Trung Quốc cũng có sân bay rất hiện đại. Lấy Bắc Kinh là trung tâm, đường bay nội địa của Trung Quốc nối liền hơn 136 thành phố. Riêng đường bay quốc tế đến với hầu hết các thành phố nổi tiếng khác trên thế giới như Bangkok,Berlin, Brussels, Frankfurt, Jakarta, Karachi, London, Los Angeles, Milan, Moscow, Nagoya, New York, Paris, Singapore, Tashkent, Tokyo and Vienna.

Đáng chú ý là tất cả các thành phố lớn tại Trung Quốc đều có hệ thống giao thông tốt. Ngoài xe bus công cộng, bus du lịch, hệ thống đường ray đứng đầu tại châu Á về độ dài. Du khách có thể thăm quan Trung Quốc bằng xe lửa vừa tiện lại vừa rẻ. Hơn nữa, tại Trung Quốc, du khách còn có thể chọn du hành đường thủy với các hệ thống chính khá thuận tiện là sông Dương Tử, sông Châu Giang, Hắc Long Giang, sông Hoài, sông Tiền Đường, sông Minh Giang và sông Hoàng Phố.

Malaysia đầu tư trọng điểm

Có thể nói rằng Malaysia là quốc gia có nền kinh tế du lịch phát triển vào bậc nhất Đông Nam Á. Chinh phủ Malaysia đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của du lịch trong nền kinh tế quốc dân, nên đã đi trước chúng ta một bước dài trong công tác phát triển du lịch. Việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và nền kinh tế có mức tăng trưởng cao đã tạo điều kiện thuận lợi cho ngành du lịch phát triển. Ngoài ra, Malaysia rất coi trọng việc liên kết phát triển du lịch với ngành nông, lâm nghiệp và môi trường. Chính phủ Malaysia thường xuyên nâng cấp trang thiết bị cho ngành du lịch và duy trì phát triển văn hóa dân tộc và bảo vệ sinh thái.

LÊ TUẤN




Quảng Ninh – điểm sáng liên kết

Không chỉ sở hữu Vịnh Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới 2 lần được UNESCO công nhận và là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới mới, Quảng Ninh còn có cửa khẩu đường bộ, đường biển thu hút hàng vạn lượt khách du lịch nhiều quốc tịch khác nhau nhập cảnh vào Quảng Ninh.

Tận dụng được những lợi thế này, du lịch Quảng Ninh đã bước đầu tạo ra môi trường có tính cạnh tranh. Hoạt động du lịch đã thu hút được nhiều nguồn lực trong xã hội, sự tham gia của nhiều ngành, nghề khác nhau và kết cấu hạ tầng cơ sở vật chất phục vụ khách du lịch không ngừng được đầu tư phát triển. Điều đặc biệt là Quảng Ninh đã đẩy mạnh liên kết du lịch giữa các vùng, miền trong tỉnh, trong khu vực và quốc tế.

Ngành đã hình thành những tuyến du lịch nội tỉnh nhằm kết nối chặt chẽ hơn di sản văn hoá giữa các các vùng, miền trong tỉnh như: Uông Bí - Hạ Long - Vân Đồn; Yên Tử - Cửa Ông - Vân Đồn; Uông Bí - Yên Hưng - Cửa Ông… Cùng với đó, việc hợp tác phát triển du lịch liên vùng giữa Quảng Ninh và một số tỉnh trong nước đã có chuyển biến tích cực, tạo điều kiện cho việc kết nối các điểm du lịch trong các tour du lịch liên vùng. Hải Phòng, Hà Nội cũng là đối tác quan trọng của Quảng Ninh trong liên kết phát triển du lịch. Sắp tới, tuyến đường 5B nối Quảng Ninh với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được đầu tư xây dựng sẽ còn mang đến những cơ hội mới cho ngành du lịch.

Một trong những thành công của du lịch Quảng Ninh trong những năm qua đó là việc đẩy mạnh hợp tác, liên kết quốc tế. Phát huy lợi thế của địa phương, tỉnh và ngành du lịch đã ký kết nhiều thoả thuận hợp tác phát triển du lịch với các tỉnh Quảng Tây, Vân Nam (Trung Quốc), Saint-Malo (Pháp), Udonthaini (Thái Lan), LuongPrabang (Lào)… để cùng quảng bá hình ảnh và làm giàu thêm các sản phẩm da dạng của du lịch.

VŨ AN




Ý kiến

Du lịch Việt Nam đang tiếp cận đến một ngưỡng nhiều khó khăn, vì vậy cần phải liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp du lịch với nhau, giữa nhà nước với doanh nghiệp, giữa ngành du lịch với các ngành liên quan để ứng phó với tình hình mới nhiều thách thức. Hà Văn Siêu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch

Do tiềm năng, thế mạnh khá tương đồng nên đã xuất hiện những xung đột lợi ích trong kinh doanh du lịch giữa các doanh nghiệp trong một địa phương và giữa các địa phương với nhau. Mặt khác, các sản phẩm du lịch chủ lực của các tỉnh khá trùng lắp, đơn điệu, thiếu các dịch vụ du lịch đi kèm, nhất là các dịch vụ vui chơi giải trí có chất lượng quốc tế. TS Trần Du Lịch, Ủy viên Ban Kinh tế Quốc Hội

Nhiều nước nhìn nhận du lịch là ngành đem lại thu nhập và việc làm cho các ngành khác nên các khoản thuế đánh vào hoạt động du lịch thường là thấp hơn. Nhưng ở Việt Nam, du lịch được xem là nguồn thu cho ngân sách nên các khoản thuế không có sự khác biệt. Chính quan điểm này đã dẫn tới sự phối hợp giữa các ngành và ngành du lịch khác không tốt. Vì vậy, các định hướng phát triển du lịchcũng cần được xây dựng để các kết nối đó có sự bền chặt hơn. Phan Đình Huê, Giám đốc Công ty du lịch Viet Circle

Cần có liên kết giữa các công ty du lịch, giữa các công ty du lịch với các đơn vị lưu trú, vận chuyển, ăn uống, vui chơi giải trí, hàng không… Đứng ở góc độ người làm du lịch lâu năm, chúng ta bắt buộc phải hợp tác để phát triển. Du lịch chỉ phát triển khi có sự hợp sức của tất cả các ngành và khi du lịch phát triển sẽ kích thích các ngành cùng phát triển. Lưu Đức Kế, Giám đốc Hanoitourist

Định hướng ngành du lịch phải chuyển sang mô hình tăng trưởng mới, có sự liên kết với nhau, không chỉ trong các hãng lữ hành mà còn phải hướng các ngành hàng không, bảo hiểm, ngân hàng… tạo thêm tiện ích cho du khách. Vương Tiến Hưng, Giám đốc Công ty Tân Đại Lục


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]



    Chùm Bài chủ Thế giới & Việt Nam
    Nguồn nước và An ninh lương thực Cải cách thi cử
    Việt Nam và EU Lãi suất ngân hàng
    Môi trường làng nghề NATO đang vươn vai
    Du lịch liên kết Pháp và châu Âu
    Khắc phục đình trệ Tổng thống Putin 2.0
    Số 234: Khôi phục FDI Số 233: Nhà ở xã hội
    Số 232: Cắt giảm chi tiêu Số 231: Khủng bố hậu bin Laden
    Số 230: Du lịch Biển đảo Số 229: Tái thiết Nhật Bản
    Số 228: Cu-Ba đổi mới Số 227: Dự báo động đất
    Số 226: Kịch bản Libya Số 225: Mặt trái hạt nhân
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ