Bình luận Thứ Năm, 24/05/2012-9:53 AM
Đàm phán về Iran: Vẫn cần xây dựng lòng tin
Một cơ sở hạt nhân. (Ảnh minh họa)
Sau khi Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) có chuyến thăm Iran Yukiya Amano, tại Baghdad (Iraq) tuần này diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh hứa hẹn nhất trong năm giữa nhóm P5+1 (Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp + Đức) và Iran để thảo luận chấm dứt bế tắc liên quan đến vấn đề hạt nhân của Iran. Với một loạt các nhân tố mới như: nguy cơ có thêm lệnh trừng phạt, sự chia rẽ gia tăng trong lòng Israel và thiện chí thảo luận của Iran, đối thoại hứa hẹn sẽ kết thúc với nhiều thành công, có kết quả thực chất và biến lời nói thành hành động.

Danh sách các yêu cầu của nhóm P5+1 vẫn là việc dỡ bỏ kho uranium được làm giàu 20% của Iran, giải tán cơ sở làm giàu Fordow và cho phép thanh sát viên IAEA đến cơ sở quân sự Parchin. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu này Mỹ phải có những giải pháp linh hoạt và sáng tạo phù hợp với yêu cầu của Iran.

Hiện Chính phủ Iran vẫn cho rằng họ có quyền phát triển năng lượng hạt nhân đúng theo Hiệp ước không phổ biến hạt nhân. Các đại diện của Iran thời gian gần đây đã nói rằng trọng tâm họ trong đàm phán là việc giảm các lệnh trừng phạt. Điều này cho thấy các lệnh trừng phạt có vẻ có tác động đến Tehran. Nhưng trừ khi có sự nhượng bộ cơ bản của Iran, việc giảm lệnh trừng phạt sẽ không được đặt lên bàn đàm phán. Mỹ và EU có thể chọn cách hoãn trừng phạt thêm như là một phần thỏa thuận, nhưng đàm phán giữa hai bên vẫn chưa đạt đến điểm thích hợp cho việc thảo luận về việc giảm trừng phạt.

Điều mà phía Mỹ nên tìm cách đạt được tại cuộc gặp là các biện pháp xây dựng lòng tin, tuy nhỏ nhưng quan trọng. Bởi Mỹ vẫn nhìn Iran với con mắt nghi ngờ sâu sắc bắt nguồn từ ba thập kỷ thù địch. Điều này làm cản trở đàm phán và làm hỏng khả năng có bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai.

Bước đi tích cực đầu tiên với Iran là sẽ sự ngừng làm giàu uranium tới 20% dưới sự giám sát của IAEA, hoặc sự ngừng xây dựng cơ sở làm giàu ở Fordow. Đổi lại, Mỹ và EU sẽ bán thêm lương thực hoặc thiết bị máy bay cho Iran hoặc tạm thời ngừng áp dụng các biện pháp trừng phạt tăng cường, theo kế hoạch sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 tới.

Đó chỉ là những ví dụ, nhưng cho thấy đàm phán có cơ hội tiến triển, dù kết quả đạt được chỉ là giải pháp để đàm phán về việc thanh sát của IAEA hay các biện pháp xây dựng lòng tin nhỏ. Bởi vấn đề hạt nhân Iran đang ở vào thời điểm mà một thỏa thuận dù nhỏ nhưng chắc chắn cũng sẽ góp phần phá vỡ bế tắc và tạo đà tiến triển trong đàm phán.

Dĩ nhiên, vẫn tồn tại những trở ngại trên con đường tiến đến giải pháp đầy đủ về vấn đề này. Điều cốt lõi là phải thảo ra được thỏa thuận làm hài lòng cả ba bên: Iran, Mỹ và Israel, khi mỗi bên có những quan điểm về nguy cơ và thách thức chính trị rất khác nhau. Hóa giải những khác biệt sẽ là nhiệm vụ rất khó khăn, nhưng đàm phán tuần này thực sự là cơ hội đem lại tiến triển cho vấn đề quan trọng này.

Phương Nguyên (gt)


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]









    Tam giác an ninh mới của châu Á Tương lai mù mịt ở Ukraine
    Ngoại trưởng Kerry thăm châu Á: Mũi tên nhiều đích Nồng ấm song chưa có lời giải đáp
    Ukraine: Những lựa chọn khó khăn Thắng lớn của tinh thần Nga
    Nâng tầm chiến lược "liên minh" Nhật-Ấn Nguy cơ trở lại của "bóng ma 1914"?
    Ba năm sau “Mùa xuân Ả rập”: Chưa nguôi thất vọng và bi quan Quan hệ các nước lớn: Tương phản và Hòa hợp
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ