Ông Nguyễn Vũ Tú cho biết, đến ngày 14/12, theo thông tin mà ĐSQ có được thì hiện không có công dân nào của Việt Nam đang bị giam giữ tại Philippines. Trong năm 2011, có 2 vụ ngư dân ta bị Philippines bắt giữ: tháng 4/2011: 1 tàu và 14 ngư dân tại tỉnh Tawi-tawi; và tháng 5/2011: 7 tàu và 122 ngư dân. Sau quá trình “giải cứu” thành công hai vụ việc này để tất cả các ngư dân bị bắt được trả tự do và an toàn về nước, ĐSQ đã rút ra một số bài học như sau:

Thứ nhất, pháp luật Philippines quy định hình phạt rất nghiêm khắc đối với các tội danh liên quan đến xâm phạm vùng biển và đánh bắt động vật quý hiếm, bảo vệ môi trường.

Thứ hai, hệ thống luật pháp của Philippines và quan hệ tương tác giữa chính phủ và Tòa án là rất phức tạp. Bạn đề cao kỷ cương pháp luật và luôn bảo đảm logic hình thức của pháp luật cho nên dù chiếu cố ta vẫn phải đi qua tất cả các bước của trình tự tố tụng pháp luật.

Thứ ba, quan điểm của chính quyền tỉnh Palawan khác với quan điểm của chính quyền Trung ương. Thái độ và cách xử lý của chính quyền Palawan báo hiệu điều không lành cho tương lai, vì hầu hết ngư dân ta đều bị bắt tại tỉnh này.

Thứ tư, sự hỗ trợ rất tích cực, thiện chí của Chính quyền Trung ương Philippines cũng như Bộ Tư lệnh miền Tây Philippines trong việc sớm thả ngư dân ta cũng như cưu mang ngư dân trong những ngày chờ đợi để quay về Việt Nam.

Qua hội nghị, Đại sứ cũng mong rằng chính quyền các tỉnh ven biển tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến ở nhiều cấp để ngư dân hiểu và không lâm vào tình trạng tương tự. Bên cạnh đó, bà con ngư dân khi tham gia làm ăn tại nước ngoài cần tìm hiểu về pháp luật nước đó và chú ý không nên đánh bắt những loài quý hiếm hoặc dùng hình thức bắt có thể tận diệt các loài sinh vật này hoặc hủy hoại môi trường biển.

Nguyễn Kim