Xin Bộ trưởng cho biết kết quả lớn nhất của Hội nghị ngoại giao 27 lần này là gì?

Hội nghị ngoại giao lần này đã thành công, đạt được mục đích yêu cầu đề ra. Đó là Hội nghị quán triệt, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng XI, thực hiện triển khai Cương lĩnh 91 bổ sung và Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011-2011 cũng như đề ra đường lối đối ngoại trong các năm tới. Hội nghị đã diễn ra trong vòng 7 ngày nhưng rất hiệu quả, đạt chất lượng cao. Điểm mới của hội nghị lần này là sự kết hợp Hội nghị Ngoại giao với Hội nghị Tham tán Thương mại để phối hợp tăng cường hoạt động kinh tế đối ngoại cũng như kết hợp Hội nghị Ngoại giao với Hội nghị Ngoại vụ để tăng cường hoạt động đối ngoại của địa phương 63 tỉnh thành. Đây cũng là sự thể hiện chủ đề triển khai hoạt động đối ngoại toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, trên tất cả các mặt trận: Đảng, Nhà nước, nhân dân ở tất cả các địa phương.

Đường lối của Đại hội Đảng lần thứ XI đã bổ sung những nhân tố mới trong đường lối đối ngoại. Hội nghị ngoại giao 27 lần này cũng đã đề ra việc hội nhập toàn diện, theo Bộ trưởng, đâu là cơ hội và thách thức cho Đất nước nói chung và ngành Ngoại giao nói riêng?

Thứ nhất, Đường lối Đại hội XI đề ra những nhân tố mới là chủ động, tính cực hội nhập quốc tế, làm sâu sắc hơn các mối quan hệ của chúng ta với các nước, đặc biệt là định hình rõ vai trò của Việt Nam là thành viên chủ động tích cực trong khu vực ASEAN. Chúng ta có nhiều cơ hội, đặc biệt là môi trường hòa bình ổn định khu vực. Thứ hai, khu vực châu Á-Thái Bình Dương vẫn là khu vực sôi động về kinh tế, nay đang trở thành tâm điểm quan tâm của các nước, tạo cơ hội cho các nước trong khu vực tăng cường quan hệ. Thứ ba, sau 25 năm đổi mới, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế đã được tăng cường, hiện ta có quan hệ với hơn180 nước và vùng lãnh thổ. Đó là các cơ hội rất lớn cho việc triển khai hoạt động đối ngoại.

Tuy nhiên, thách thức cũng không nhỏ. Một là, kinh tế thế giới tiếp tục khó khăn, chậm phục hồi. Điều đó chắc chắn tác động đến kinh tế chung của khu vực cũng như của đất nước. Hai là, tình hình biến động nhanh chóng, những tác động của khu vực Trung Đông, Bắc Phi, sự chuyển dịch trọng tâm của các nước về Châu Á-Thái Bình Dương vừa là cơ hội nhưng cũng khó khăn, nhất là trong việc định hình chính sách. Ba là, những vấn đề trong khu vực như vấn đề Biển Đông, vấn đề bảo vệ chủ quyền độc lập lãnh thổ. Bốn là, những thách thức biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống ngày càng trở nên những vấn đề lớn.

Áp lực của ngành Ngoại giao trong hội nhập là làm sao xây dựng được nguồn nhân lực chất lượng cán bộ ngoại giao để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đó. Chính vì vậy, trong năm 2012 ngoài những ưu tiên đối ngoại có ưu tiên xây dựng đội ngũ ngoại giao chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu tích cực hội nhập quốc tế.

Công tác nghiên cứu, dự báo chiến lược trong thời gian tới sẽ được đẩy mạnh như thế nào, thưa Bộ trưởng?

Thời gian qua ngành Ngoại giao đã có những cố gắng tăng cường công tác nghiên cứu dự báo chiến lược, trong đó có việc nâng cấp xây dựng Viện Nghiên cứu Chiến lược, tăng cường việc nghiên cứu của các đơn vị của Bộ cũng như các Cơ quan đại diện. Nhưng tình hình diễn biến nhanh chóng, công tác dự báo cũng gặp nhiều khó khăn. Nhận xét của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hôm khai mạc Hội nghị rất đúng là công tác nghiên cứu, dự báo chiến lược hiện còn hạn chế. Hội nghị ngoại giao 27 đã trao đổi và quán triệt sự cần thiết phải tăng cường công tác nghiên cứu, dự báo. Trong chương trình hành động của Hội nghị lần này đã giao cho các đơn vị trong bộ, đặc biệt là Viện Nghiên cứu Chiến lược tăng cường công tác nghiên cứu đồng thời giao trách nhiệm cho Cơ quan đại diện tăng cường thu thập thông tin và đóng góp vào nghiên cứu dự báo chiến lược. Ngoài ra, một trong những biện pháp rất quan trọng là con người, nguồn nhân lực cho công tác nghiên cứu dự báo thì cũng cần tăng cường hơn nữa, đặc biệt là lực lượng cán bộ trẻ. Hiện trong ngành số lượng cán bộ trẻ rất lớn, làm sao đào tạo cho họ có tinh thần, tâm huyết nghiên cứu. Đó là những lĩnh vực Bộ Ngoại giao phải triển khai thực hiện.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!

Kim Chung (thực hiện)