Chính trị Thứ Ba, 07/08/2012-7:15 PM
ASEAN Liên kết và hợp tác luôn là ưu tiên hàng đầu
Nguyên Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm (thứ 2 từ trái) cùng các Ngoại trưởng ASEAN trong cuộc họp kết nạp VN vào ASEAN tại Brunei.
Trong cuộc phỏng vấn dành riêng cho báo Thế Giới & Việt Nam nhân kỷ niệm 45 năm thành lập ASEAN, Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm đã khẳng định, ASEAN luôn đặt liên kết và hợp tác lên ưu tiên hàng đầu, xem đó là động lực của phát triển... TG&VN xin trân trọng giới thiệu nội dung cuộc phỏng vấn này.


TGVN: Là người trực tiếp tham gia vào các tiến trình gia nhập ASEAN của VN, chắc hẳn ông có rất nhiều kỷ niệm?

Ông Nguyễn Mạnh Cầm: Đó là môi trường và không khí làm việc cởi mở, thân thiện. Ngay từ những giây phút đầu khi tôi lần đầu tiên tham dự Hội nghị các BTNG ASEAN với tư cách quan sát viên, không ai bảo ai, tất cả các đồng nhiệm đều thay đổi cách xưng hô thường dùng trong ngoại giao là “Ông, Ngài” sang gọi bằng tên như những người bạn từ lâu. Chính cách xưng hô đó đã khiến quan hệ cá nhân giữa các BTNG trong ASEAN trở nên gần gũi, thân mật, góp phần không nhỏ vào kết quả làm việc và khi đã rời nhiệm vụ, vẫn nhớ đến nhau và giữ mối liên hệ thường xuyên.

Tôi còn nhớ có cuộc họp ngồi thảo luận mãi đến trưa vẫn chưa tìm được biện pháp xử lý, chủ toạ liền đề nghị xếp tài liệu ra sân golf. Sau bữa cơm trưa nhanh gọn, mọi người ra sân vừa chơi golf vừa trao đổi ý kiến và đã đi đến giải pháp. Tất cả lại trở về phòng họp ghi biên bản và cuộc họp kết thúc thành công. Từ đó tôi mới hiểu khái niệm “chơi golf làm việc” của ASEAN và quen với tập quán trong các cuộc họp của ASEAN từ chuyên viên đến cấp cao chương trình nghị sự không bao giờ thiếu mục chơi golf.

Song sâu đậm nhất trong ký ức tôi là sự kiện ngày 28/7/1995 tại Hội nghị BTNG ASEAN lần thứ 28 cũng là Hội nghị kết nạp VN vào ASEAN, đúng ba năm sau ngày được công nhận là quan sát viên, mặc dù trước đó tôi được phổ biến phải phấn đấu trong 5 năm mới trở thành thành viên chính thức. Lễ kết nạp được tổ chức đơn giản nhưng trọng thể tại Quảng trường Trung tâm Hội nghị Quốc gia Brunei. Sau khi các BTNG, các quan chức nước chủ nhà và quan chức các nước thành viên tham dự Hội nghị hàng ngũ chỉnh tề, Tổng Thư ký ASEAN trịnh trọng trình lá cờ VN trước các ngoại trưởng rồi trao lại cho một thành viên của Đoàn VN. Và khi Quốc ca VN nổi lên thì Cờ cũng bắt đầu được kéo lên dưới bầu trời trong xanh không hề gợn một làn mây của Thủ đô Brunei hôm đó, dường như thiên nhiên cũng ưu ái giành một ngày nắng đẹp để chúc mừng VN gia nhập ASEAN. Tôi ngước nhìn lá cờ đỏ sao vàng từ từ được kéo lên lòng bồi hồi xúc động, cảm thấy lá cờ hôm nay tươi đẹp hơn mọi ngày. Trong phần thứ hai của buổi lễ, sau khi tôi đọc diễn văn cảm ơn ASEAN, nói lên niềm phấn khởi của VN trở thành thành viên chính thức của ASEAN, các BTNG lần lượt lên diễn đàn chúc mừng và ca ngợi VN bằng những lời đẹp nhất. Từ đó mỗi lần nhắc đến ASEAN, hình ảnh của ngày 28/7 khó quên ấy lại hiện lên trong ký ức của tôi đầy đủ, trọn vẹn như đang diễn ra chính trước mắt mình vậy.

Theo ông ý nghĩa lớn nhất và kết quả quan trọng nhất của việc VN gia nhập ASEAN là gì?

Ông Nguyễn Mạnh Cầm: VN gia nhập ASEAN là một bước ngoặt lịch sử trên con đường phát triển, đồng thời cũng thể hiện sự thay đổi căn bản tình hình khu vực. Trước hết nó đánh dấu chính thức việc chấm dứt tình trạng khu vực Đông Nam Á chia thành hai khối đối địch nhau trong những năm diễn ra sự kiện Campuchia. Hơn thế nữa nó mở ra một giai đoạn mới khi các nước có chế độ chính trị khác nhau trong khu vực đoàn kết lại, tăng cường hợp tác chung tay xây dựng một khu vực hòa bình ổn định và thịnh vượng, vượt qua những khác biệt và tồn tại do lịch sử để lại.

Việc VN gia nhập ASEAN còn được coi là bước khởi đầu quan trọng đối với tiến trình mở rộng và phát triển ASEAN, thúc đẩy việc kết nạp các nước còn lại là Lào, Myanmar và Campuchia để hiện thực hóa ý tưởng của những người sáng lập về một ASEAN bao gồm tất cả 10 quốc gia trong khu vực, tạo nền tảng thiết yếu cho ASEAN trở thành một tổ chức khu vực toàn diện, liên kết sâu rộng có vai trò quan trọng ở Châu Á – Thái Bình Dương như hiện nay trong điều kiện toàn cầu hóa và khu vực hóa phát triển mạnh mẽ.

Tiến hành hai cuộc chiến tranh kéo dài 30 năm liên tục, chống Pháp rồi chống Mỹ, phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, kiên quyết bảo vệ độc lập chủ quyền của đất nước, VN được thế giới tôn vinh là biểu tượng của ý chí kiên cường, bất khuất vì độc lập tự do, từ đó có được vai trò và vị trí cao trên trường quốc tế. Kết thúc chiến tranh, thực hiện đường lối đối ngoại “đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế”, gia nhập ASEAN lại nâng cao hơn nữa vị thế quốc tế đã giành được. Mang theo mình bản sắc ấy, một VN chiến thắng gia nhập ASEAN tự nó cũng góp phần đề cao uy tín của ASEAN.

Không kém phần quan trọng là gia nhập ASEAN tuy có những thách thức nhất định, nhưng mang lại cho VN nhiều lợi ích thiết thực về chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa xã hội mà bao trùm là giữ vững môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quan hệ giữa VN và các nước ASEAN đã có sự phát triển nhanh, vượt bậc, cả bề rộng và chiều sâu; quan hệ kinh tế - thương mại mở rộng với tốc độ trung bình 15-16%/năm, về đầu tư ASEAN luôn nằm trong số các nhà đầu tư lớn nước ngoài. Thông qua ASEAN và với tư cách thành viên ASEAN, VN có điều kiện mở rộng và tăng cường quan hệ với các nước là đối tác của ASEAN thực hiện đường lối đối ngoại rộng mở của mình.

Cuối cùng cần phải nói tham gia ASEAN là bước mở đầu và cũng là bước tập dượt quan trọng để VN hội nhập với khu vực và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng như hiện nay, phù hợp với xu thế của thời đại.

Từ những phân tích trên, cần khẳng định việc gia nhập ASEAN là một quyết sách kịp thời và đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta.

Ông nhận định thế nào về tương lai của ASEAN, về những cơ hội và thách thức của việc hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2015?

Ông Nguyễn Mạnh Cầm: ASEAN đề ra mục tiêu xây dựng ASEAN thành Cộng đồng vào năm 2015 gồm ba trụ cột: Cộng đồng chính trị - an ninh, Cộng đồng kinh tế và Cộng đồng văn hóa – xã hội. Đó là một mục tiêu rất cao cả, rất quan trọng, nhưng không giản đơn, trong quá trình thực hiện tuy có thuận lợi nhưng phải vượt qua những thách thức không nhỏ. Thuận lợi là có sự đồng thuận về mục tiêu, lại có sự quyết tâm và đồng lòng của tất cả các quốc gia thành viên về một việc mà các quốc gia trong khu vực đều hưởng lợi. Còn về thách thức, chỉ kể những cái chủ yếu thì thứ nhất là sự cách biệt về trình độ phát triển giữa các thành viên quá lớn và thứ hai là tình hình khu vực và quốc tế diễn biến phức tạp, có những diễn biến không thể lường trước được. Thách thức thứ nhất thuộc nội bộ ASEAN, khắc phục được đến đâu là tùy sự cố gắng chủ quan của các nước thành viên. Thách thức thứ hai tùy thuộc vào khả năng, vào sự khôn khéo xử lý của ASEAN, đặc biệt là biểu thị được ý kiến chung, có tiếng nói thống nhất.

Niềm tin của tôi vào tương lai của ASEAN xuất phát từ chính những gì ASEAN đã làm được trong hơn 40 năm tồn tại và phát triển của mình. ASEAN là tổ chức khu vực tập hợp những nước nhỏ và vừa có nhiều khác biệt cả về chế độ chính trị lẫn văn hóa, tập quán, ngôn ngữ, tôn giáo, nhất là trình độ phát triển..., nhưng đã làm được những việc mà không phải tổ chức khu vực nào cũng làm được. Trước khi diễn ra khủng hoảng tài chính năm 1997, các nước ASEAN đã đoàn kết hợp tác, vượt qua những khác biệt nhiều mặt, phát triển hài hòa, được các tổ chức khu vực khác ca ngợi và đề nghị được gặp để nghiên cứu kinh nghiệm. ASEAN cũng đã lôi cuốn được nhiều nước ngoài khu vực, bao gồm cả những nước lớn trên thế giới hợp tác với mình thông qua một mạng lưới đối thoại rộng lớn. ASEAN đã sáng lập ra Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) bàn về an ninh khu vực, tranh thủ được sự tham gia của 17 quốc gia và vùng lãnh thổ ngoài khu vực; ASEAN đã có sáng kiến ký kết Hiệp ước Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân, thuyết phục các nước, trước hết là 5 cường quốc hạt nhân tham gia nhằm biến khu vực Đông Nam Á thành khu vực không có vũ khí giết người hàng loạt; ASEAN đã chủ động tổ chức Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) gần đây đã mời thêm cả Mỹ và Nga tham gia v. v…

Do vai trò và vị thế nổi bật của Hiệp hội, các nước trong khu vực và các nước đối tác đều công nhận vai trò chủ đạo của ASEAN trong tiến trình hợp tác ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chỉ kể ngần ấy sự việc cũng đủ chứng tỏ khả năng bứt phá của ASEAN trên con đường tiến lên phía trước, đồng thời cũng là tiền đề cho những thành công mới, trước hết là việc xây dựng ASEAN thành Cộng đồng vào năm 2015.

Việc Hội nghị BTNG ASEAN tại Campuchia vừa qua không ra Thông cáo chung được cho là thất bại đầu tiên của ASEAN sau 45 năm thành lập, ông nhận xét thế nào về sự kiện này?

Ông Nguyễn Mạnh Cầm: Đó là điều rất đáng tiếc. Trong lịch sử phát triển của ASEAN, giữa các nước thành viên không phải không có bất đồng lúc này hay lúc khác về vấn đề này hay vấn đề khác. Nhưng xuất phát từ mục tiêu chung và chấp hành chủ trương đồng thuận, các nước thành viên cố kết với nhau để thúc đẩy hợp tác, tôn trọng lẫn nhau, nhân nhượng nhau vượt qua trở ngại, khắc phục bất đồng đi đến giải pháp mà các bên liên quan đều chấp nhận.

Sự việc diễn ra ở Hội nghị các BTNG tại Campuchia dù có thể có một số tác động tiêu cực nhất định, nhưng căn cứ nội tình ASEAN, nhất là qua hoạt động vừa rồi của Indonesia cũng như việc các nước ASEAN đã đạt được sự nhất trí về các thành tố của Dự thảo Bộ quy tắc ứng xử giữa các bên ở Biển Đông (COC) để bàn với Trung Quốc, có thể khẳng định sự việc đáng tiếc đó không thể làm lung lay sự đoàn kết của ASEAN bởi trong hoạt động của mình, Hiệp hội luôn đặt liên kết và hợp tác lên ưu tiên hàng đầu, xem đó là động lực của phát triển, càng không thể xóa nhòa được những thành công quan trọng ASEAN đã đạt được, mà những việc tôi lược kể trên đây mới chỉ phản ánh được một phần.

Từ việc Indonesia đã rất nỗ lực để hàn gắn tổ chức, thể hiện vai trò của mình là một thành viên sáng lập ASEAN, theo ông VN nên làm gì để góp phần vào nỗ lực củng cố sự thống nhất trong tổ chức và thể hiện được vai trò của mình?

Ông Nguyễn Mạnh Cầm: Việc làm của Indonesia là kịp thời và rất đáng hoan nghênh. Hoạt động ngoại giao con thoi của BTNG Marty Natalegawa đã đưa đến một Tuyên bố chung của các BTNG ASEAN về lập trường đối với Biển Đông gồm 6 điểm thể hiện những nguyên tắc cơ bản mà VN và các thành viên ASEAN đã luôn kiên trì trong những năm qua. Sự việc vừa qua ở Campuchia diễn ra ngoài sự mong muốn của mọi người cũng chỉ là “một vết lõm trên đồ thị dài đi lên của ASEAN” như có nhà nghiên cứu đã nhận xét một cách hình tượng và không chừng sự việc đó lại thúc đẩy sự gắn kết cũng như tính linh hoạt của ASEAN vốn đã là một tổ chức có sức sống mạnh mẽ và khả năng thích ứng nhanh trước những biến đổi của thời cuộc.

VN trong 17 năm qua không những đã đóng góp quan trọng vào việc xác định phương hướng hợp tác, tương lai phát triển cũng như trong việc đề ra và thực hiện các quyết sách lớn của ASEAN, và điều không kém phần quan trọng là đã góp phần tăng cường đoàn kết duy trì sự thống nhất trong Hiệp hội. Người VN hiểu rất rõ giá trị của đoàn kết và rất coi trọng sự đoàn kết do thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công”. Chính với sự đóng góp đó mà VN được các nước thành viên khác cũng như các nước đối thoại nhìn nhận là một thành viên tích cực, tin cậy. Ngày nay với thế và lực của đất nước đang lên, với uy tín và vai trò đã được khẳng định trong Hiệp hội, VN có nhiều điều kiện thuận lợi hơn, đồng thời cũng có trách nhiệm cao hơn trong mọi hoạt động của ASEAN. Với tư cách là một thành viên tích cực và có trách nhiệm, VN cần phát huy cao độ tính chủ động, đề xuất nhiều sáng kiến và tham gia tích cực vào việc tăng cường đoàn kết và hợp tác, củng cố sự thống nhất của Hiệp hội với nhận thức sâu sắc rằng một ASEAN liên kết chặt chẽ, đoàn kết và thống nhất, có vị thế quốc tế quan trọng, duy trì vai trò chủ đạo trong mọi tiến trình hợp tác ở khu vực, bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định cho khu vực phát triển thịnh vượng là hoàn toàn phù hợp với lợi ích cơ bản và lâu dài của VN. Trước mắt cần phối hợp chặt chẽ với các thành viên khác trong Hiệp hội có cách biểu thị được sự thống nhất về các vấn đề đã đề cập tại Hội nghị Ngoại trưởng vừa qua thay cho việc không có thông cáo chung để trình Hội nghị cấp cao sẽ họp vào tháng 11 tới, đồng thời phấn đấu để đạt được càng sớm càng tốt Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC), căn cứ để bảo đảm một nền hòa bình, an ninh bền vững cần thiết cho tất cả các nước ở khu vực.

Kim Chung (thực hiện)


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]




    Kỷ niệm ngày thành lập ASEAN (8/8/1967-8/8/2014)
    Tự tin hướng tới AEC 2015 ASEAN - trụ cột tăng trưởng châu Á thứ ba
    Tiến tới một tổ chức liên kết và ràng buộc hơn Khi khát vọng dần hiện thực hóa
    Xây dựng Cộng đồng ASEAN: Tiến triển và thách thức 2015 - Bước ngoặt trong tiến trình phát triển toàn diện
    Sinh viên được học bài bản về ASEAN Myanmar kết nối mong muốn của các thành viên ASEAN
    Việt Nam gia nhập ASEAN: Quyết định tạo đà cho hội nhập May 10 đã sẵn sàng cho Cộng đồng ASEAN
    Hướng về Biển Đông
    UNCLOS 1982: Hiến chương về đại dương 11, 9 hay 10 đoạn - Đường lưỡi bò còn biến hóa đến đâu?
    Dịch chuyển giàn khoan, Trung Quốc có từ bỏ tham vọng tại Biển Đông? Dư luận về việc Trung Quốc di dời giàn khoan Hải Dương 981
    Mỹ can dự mạnh mẽ hơn ở Biển Đông Trung Quốc đang di chuyển Hải Dương-981 về đảo Hải Nam
    13 ngư dân bị Trung Quốc bắt giữ đang trên đường về nước Thông tin về hai tàu cá Việt Nam bị Trung Quốc bắt giữ
    Hội đồng nghị viện Tổ chức Pháp ngữ ra Nghị quyết về Biển Đông Thượng viện Mỹ ra Nghị quyết lên án hành động của Trung Quốc
    Một năm Nghị quyết số 22-NQ/TW về Hội nhập quốc tế
    Việt Nam luôn chủ động, tích cực và có trách nhiệm Tạo sức đề kháng, chủ động hội nhập quốc tế bằng văn hóa
    Bài học hội nhập của Trung Quốc VASEP - Cầu nối hữu hiệu giữa Nhà nước và doanh nghiệp
    Cần thay đổi cách tiếp cận khi vào EU Hội nhập quốc tế trên cơ sở giữ vững độc lập tự chủ
    Nhìn lại một năm triển khai thực hiện Nghị quyết 22-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế Chặng đường hội nhập quốc tế của Quốc hội
    Mô hình tăng trưởng kinh tế 2012-2020 Nông nghiệp Việt Nam trong hội nhập quốc tế: Nắm cơ hội, phá thách thức
    Hội nghị Ngoại giao lần thứ 28 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 17
    Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Hải Hậu: Năm ấn tượng của quan hệ song phương Đại sứ Việt Nam tại Bỉ Phạm Sanh Châu: Chuyển biến sâu sắc trong quan hệ Việt Nam-EU
    Đại sứ Việt Nam tại Australia Hoàng Vĩnh Thành: Quan hệ phát triển dù chính trường dậy sóng Tổng lãnh sự Việt Nam tại Fukuoka (Nhật Bản) Bùi Quốc Thành: Thế hệ trẻ là cầu nối Việt - Nhật
    Đại sứ Việt Nam tại Pháp Dương Chí Dũng: Tích cực chuẩn bị cho Năm Việt Nam tại Pháp Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Cường: Một năm đặc biệt
    Một số hình ảnh tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 28 Chủ tịch nước đến dự và phát biểu tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 28
    Nhận diện khó khăn mở rộng không gian phát triển Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Nguyễn Thanh Tân: Quan hệ tiếp tục đi vào chiều sâu
    Kỷ niệm 68 năm ngày thành lập ngành Ngoại giao
    Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng: Người học trò xuất sắc của Bác Hồ Vị Đại sứ đầu tiên tại nước XHCN đầu tiên
    Hoàng Minh Giám: Nhà ngoại giao nhân dân xuất sắc Kỷ niệm về ông Ung Văn Khiêm
    Anh Xuân: Trong ký ức một nữ nhà báo - thành viên đoàn 37 Đồng chí Nguyễn Duy Trinh như tôi biết
    Nguyễn Cơ Thạch: Kiến trúc sư của nền Ngoại giao Việt Nam hiện đại Từ bức thư của Bác Hồ…
    Vượt đỉnh Trường Sơn làm việc lớn Thư Bộ trưởng Phạm Bình Minh gửi cán bộ, nhân viên Bộ Ngoại giao nhân kỷ niệm 68 năm Ngày thành lập ngành Ngoại giao

    ASEM cần tiếp tục nâng cao vai trò, củng cố các cơ chế đối thoại và hợp tác Thủ tướng tiếp xúc song phương bên lề Hội nghị cấp cao ASEM 10
    Đại hội đồng IPU chào mừng Việt Nam là chủ nhà của kỳ họp 132 Chân thành cùng các nước xây dựng lòng tin chiến lược
    Xung lực mới cho quan hệ Việt Nam – Đức Đức ủng hộ tự do hàng hải ở Biển Đông
    Quan hệ Việt - Đức phát triển tốt đẹp Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kết thúc tốt đẹp chuyến thăm Iran
    Thường trực Ban Bí thư hội kiến với lãnh đạo Azerbaijan Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Đức đầu tư tại Việt Nam
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ