Ghi chép Việt Nam Thứ Ba, 25/03/2008-3:00 PM
Dòng chảy nhân lực
Vào ngày Chủ nhật khi bạn đã gác bỏ công việc để thưởng thức trời xanh và nắng vàng, một số điện thoại lạ hoắc bỗng réo gọi. Và một giọng gấp gáp hỏi bạn có phải là “cái tên của bạn” không. Rồi cũng giọng đó thở phào một cái khi biết bạn chính là bạn!


Kỳ 1: Những kẻ “săn đầu người”

Lang thang tìm người

Người gọi đến kể rằng cô đã biết bạn và có danh thiếp của bạn từ rất lâu, nhưng bạn đã thay đổi nơi làm việc nên không dùng cả địa chỉ e-mail và số điện thoại cũ. Nhưng cô lại hỏi được một người đồng nghiệp cũ từng biết địa chỉ riêng của bạn, rồi tiếp tục gọi 116 để tìm danh sách các số điện thoại cố định ở nơi đó. Cuối cùng cô gọi được số nhà bạn và có số máy di động này của bạn. Bây giờ cô nói, cô muốn gặp bạn để bàn một chuyện…

Vì bạn đọc đã liếc qua tiêu đề bài báo, cho nên bạn có thể đã biết nghề nghiệp của cô gái là đi tìm nhân lực cho các công ty. Và nhân vật trong chuyện, sau một hồi ngỡ ngàng vì một chuyện như trong… tiểu thuyết thì cũng hiểu ra vậy, khi cô gái nói về một công ty tuyệt vời hiện đang có một vị trí tuyệt vời mà lại tuyệt vời phù hợp với người đó. Tuy nhiên, mọi việc không kết thúc ngay cả khi người nghe trả lời hiện không có ý định tìm một công việc mới, bởi vì với giọng nói hết sức kiên nhẫn và dịu dàng của mình, cô gái vẫn hẹn một cuộc gặp vì một lý do quan trọng nào đó khác mà người ta không nỡ từ chối. Những cuộc “săn đầu người” có thể bắt đầu chỉ như một buổi trao đổi, sau đó.

Tôi ngồi với Thùy, một người làm nghề “săn đầu người”, trong một quán café trong khu mua sắm trên đường Bà Triệu. Trong một chiều chủ nhật người xe hoan hỉ ngoài kia, Thùy có hẹn với các ứng viên của mình. “Tớ rất thích ngồi ở đây, hoặc lên cao hơn nữa. Buổi tối, tớ vẫn rủ bạn bè qua đây để nhìn ngắm người khác đi lại, qua tấm kính này. Người ta có sở thích xem tivi, hay xem múa hát, tớ lại thích xem người. Mỗi người đi qua, tớ nghĩ ra một câu chuyện liên quan đến họ: Tớ nhìn và tưởng tượng họ là người thế nào, làm nghề gì, mong muốn ra sao...” - Thùy bỏ bảng kê đồ uống xuống, quay lại chuyện hôm nay: “Sáng mai thứ Hai, là hạn chót để tớ trình danh sách ứng viên cho một khách hàng”.

Ai có thể chuyển việc?

Ứng viên đầu tiên của Thùy hiện làm việc trong ngành công nghệ thông tin. Tất nhiên là anh mong muốn tìm một công việc mới, bởi vì đã nghỉ việc ở chỗ cũ khi phải bận bịu một vài việc riêng. Thay vì là một nhà thuyết trình về công ty đang có nhu cầu tuyển dụng, Thùy trở thành người lắng nghe. “Từ Microsoft chuyển qua làm ở IBM thì được, nhưng nếu ngược lại thì có thể không, vì IBM có nhiều mảng Microsoft không làm...”; “Alcatel thì lương không được cao, nếu so trong ngành…”. Cuộc trò chuyện dần dần trở nên thoải mái hơn: “Em làm mảng nhân sự bán hàng và tiếp thị, nhưng chưa biết nhiều về mảng này trong ngành của anh”, Thùy nói và ứng viên tỏ ý sẵn sàng giúp đỡ cô tìm hiểu thêm về công việc của anh, vào những lần gặp sau.

“Có nhiều người nếu nhìn qua lý lịch thì thấy rất “đẹp”, cả về bằng cấp, cả về nơi đã làm việc cũng như các chức danh, và rất chịu khó học lý thuyết, chỉ những người từng tuyển dụng anh/chị ta mới có cơ hội để biết đó là một cái thùng rỗng. Ngược lại, có những người ví dụ ngoại hình hay bằng cấp rất… không ấn tượng, nhưng làm việc cùng lại thấy… được. Bạn phải làm thế nào?”, tôi hỏi. “Chính vì thế mà không mấy người làm được công việc tiếp xúc ban đầu với ứng viên này. Một số ứng viên quá sáng láng dễ làm người ta “ngợp” khi tiếp xúc. Tớ tránh được điều đó. Tất nhiên là phải kín đáo, không để người ta biết mình đang đánh giá họ”, Thùy nói.

Ứng viên thứ hai là một cô gái trẻ làm trưởng phòng xuất nhập khẩu cho một công ty thương mại của Việt Nam. “Nếu bây giờ có một công ty rất lớn nhưng chỉ có vị trí không được bằng vị trí hiện tại của em, em có làm không?” Thùy hỏi và câu chuyện gần như bế tắc khi cô gái lập tức tỏ thái độ “không hứng thú”. Nhưng cô gái trẻ bắt đầu giải thích, rằng việc đó cô đã từng làm qua như thế nào. Rồi cô kể tiếp chuyện trước đó, từ trước khi cô đến học ở thành phố này. Và nói đến cuộc sống riêng, cùng các mong muốn của cô, hiện nay: “Bây giờ lương của em là 1.000USD/tháng kèm thưởng theo doanh số. Nhưng nếu có một nơi làm việc chỉ 3-400USD, có thể em vẫn đến, nếu công việc thật sự tốt. Mơ ước của em là làm trưởng đại diện của một văn phòng nước ngoài…”.

Câu chuyện không biết sẽ kéo dài đến bao giờ, nếu cô gái không phải đi có việc khác. Nhưng khi đứng dậy cô còn nói với Thùy: “Khi nào rỗi cứ gọi cho em nhé. Không là ứng viên, thì là bạn!”

“Tớ thích hẹn ứng viên ở ngoài văn phòng. Khi đó, ứng viên dễ cởi mở hơn, như cô gái đó”, Thùy nói và lấy điện thoại chụp “tách” một cái. “Tớ chụp bạn đấy, xem tớ có khiếu không? Tớ phải học cách chụp thế này. Tớ ít khi đưa ra các bức ảnh 3x4 nghiêm nghị của ứng viên cho nhà tuyển dụng. Khi gặp, tớ hay cho nhà tuyển dụng xem ảnh mà tớ chụp lúc ứng viên đang thoải mái”.

Ứng viên thứ ba làm quản lý bán hàng ở một hãng dịch vụ lớn. Cũng như khá nhiều ứng viên cho vị trí quản lý khác, người này gần như rất hài lòng về công việc hiện tại của mình. “Em đã đọc thông tin về chị, em rất ấn tượng bởi vì chị đã làm ở đó tới 7-8 năm”, Thùy mở đầu. “Bởi vì công việc ở đây rất tốt, mọi người đều muốn gắn bó. Có vài bạn khi mới vào làm, mọi người đều nghĩ là sẽ chẳng ở lâu một chỗ này, thế mà cuối cùng đã ở lại rất lâu, không muốn đi...”, tiếng trả lời từ phía đối diện của Thùy, với một giọng đầy tự hào.

Lần này thì có vẻ Thùy không thành công, ứng viên nhanh chóng chào cô để ra về ngay khi một ly nước vừa được mang đến.

Một thị trường nhiều khoảng trắng

“Không phải lúc nào tớ cũng thắng” - Thùy nói - “Và sau đây sẽ là việc thu xếp cho buổi phỏng vấn của nhà tuyển dụng với ứng viên, đơn giản có thể là để chắc chắn ứng viên sẽ ăn mặc phù hợp. Nếu một lần nhà tuyển dụng không hài lòng với ứng viên hoặc ngược lại, là tớ mất một điểm. Ví dụ, nếu ứng viên không “ưng” nhà tuyển dụng, tớ phải xem xét xem cách đánh giá của tớ và ứng viên có gì khác nhau, để tìm được người phù hợp hơn”.

“Mất một điểm” là Thùy sẽ có thể mất thêm cơ hội. Nhà tuyển dụng còn nhiều lựa chọn khác, bởi vì tư vấn nhân sự hiện là mảng kinh doanh lợi nhuận cao (dù rằng, công bằng mà nói, cách làm việc và dịch vụ cung cấp còn chưa thật tốt). Khách hàng chủ yếu là công ty nước ngoài lớn cần người cho các vị trí cao cấp (công ty Việt Nam thường chưa quan tâm đến dịch vụ này, một lý do là vì tất cả chi phí sẽ do nhà tuyển dụng trả cho bên “săn đầu người” và là khá cao: 1-2 tháng lương của ứng viên).

Nhưng rất nhiều cơ hội lại đang dành cho các công ty tư vấn của Việt Nam. Mấy năm lại đây, bốn nhà cung cấp dịch vụ tư vấn lớn nhất thế giới (PwC, KPMG, Ernst&Young, Deloite Tomatsu) lần lượt hững hờ với dịch vụ nhân sự. Các tập đoàn này đều từng trở nên khổng lồ khi phát triển song song dịch vụ kế toán/kiểm toán và tuyển dụng. Nhưng theo các quy định mới về kiểm toán độc lập, khách hàng nào mà công ty đã làm kiểm toán thì không được cung cấp dịch vụ tuyển dụng. Và lựa chọn cuối cùng, không phải là dịch vụ tuyển dụng! Tại Việt Nam, Ernst&Young bán bộ phận này cho Navigos vốn đang vận hành tốt Vietnamworks.com. PwC lặng lẽ hơn khi người phụ trách bộ phận tư vấn nhân sự ở phía Nam đã ra riêng với một công ty tư vấn, tiếp quản nhân sự cũ ở PwC tư vấn nhân sự. (Người phụ trách mảng này ở phía Bắc còn lặng lẽ hơn nữa, chị chuyển sang làm giám đốc Nhân sự cho IBD).

Một thị trường còn rất nhiều khoảng trắng, và cơ hội đang đến với những người như Thùy. Tháng 3 này, cô đã có công ty riêng của mình. “Nhiều người muốn góp vốn, nhưng tớ muốn tiêu tiền của mình trước, cho chắc”, Thùy nói.

Hằng Nguyễn

Kỳ 2: Giã từ biên chế


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]



    Theo chân người bẫy cu kỳ Bà Raymonde Dien: Tôi cũng là con cháu Bác Hồ!
    Điện Biên Phủ ngày ấy bây giờ! Dòng chảy nhân lực (kỳ cuối)
    Hành hương ngày giỗ Tổ Dòng chảy nhân lực
    Bạn Mỹ với Sơn Mỹ Bỏ tiền tỷ "xây nhà" cho thế giới bên kia!
    Lao động nghèo loay hoay giữa đô thị Vị bác sĩ của bệnh nhân nghèo
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ