Ngay lời mào đầu, báo cáo khoa học về đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến sức khỏe con người do nhóm nghiên cứu Đại học London và tạp chí y học Anh The Lancet thực hiện, đã khẳng định: “Chúng ta đang đối mặt với thách thức tương tự như với HIV/AIDS 25 năm trước. Thông điệp chính của báo cáo là biến đổi khí hậu sẽ tác động tiêu cực đến sức khỏe con người, chứ không chỉ ảnh hưởng đến những con gấu Bắc cực, Nam cực hay các cánh rừng nhiệt đới”.

Bác sĩ Anthony Costello, trưởng nhóm nghiên cứu lập báo cáo, cho biết  những phát hiện gần đây về hiệu ứng khí nhà kính, những thay đổi nhiệt độ toàn cầu, mực nước biển dâng, sự axít hóa đại dương cùng những đột biến thời tiết khắc nghiệt cho thấy những dự báo của các nhà khoa học thế giới đưa ra vài năm trước đây còn quá dè dặt. Ông khẳng định: “Nếu chúng ta không làm gì, sự nóng lên toàn cầu có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của hàng tỷ người trên khắp hành tinh, trong đó người nghèo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất”.

Ông Costello đã chỉ ra rằng kể từ khi những kỷ lục bắt đầu được ghi nhận một thế kỷ rưỡi trước đây, 12 năm nóng nhất đã diễn ra trong vòng 13 năm qua. Dựa vào 6 vấn đề chính: dịch bệnh và tử vong; an ninh lương thực; nước và hệ thống vệ sinh; nơi ở; những đột biến thời tiết và di cư, Báo cáo nêu ra những hậu quả của biến đổi khí hậu ảnh hưởng tới sức khỏe con người đã và đang được nhìn thấy và sẽ ngày càng tăng hơn nữa cùng với nhiệt độ trái đất tăng.

Theo báo cáo, nhiệt độ tăng sẽ ảnh hưởng tới tỷ lệ lây lan và truyền nhiễm của các căn bệnh như sốt rét, sốt xuất huyết, bệnh bạch cầu, sốt virus, viêm não virus và nhiều căn bệnh khác. Theo đó, vào năm 2080, thế giới sẽ có thêm khoảng 320 triệu ca sốt rét và 6 tỷ người có nguy cơ bị sốt xuất huyết so với con số 3,5 tỷ hiện nay.

Khi nhiệt độ nước biển tăng cộng với nhiều đột biến thời tiết theo mùa khắc nghiệt hơn xảy ra, hậu quả cho thấy bệnh tả ngày càng bùng phát.

Biến đổi khí hậu là nguyên nhân làm cho tình trạng thiếu lương thực trầm trọng hơn. Theo một nghiên cứu, nửa dân số thế giới có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trầm trọng vào cuối thế kỷ này khi nhiệt độ tăng. Nạn đói, bệnh tật và tử vong do suy dinh dưỡng sẽ càng trầm trọng hơn ở châu Phi và các vùng chưa phát triển khác.

Bệnh tiêu chảy và các bệnh dịch khác lan rộng do thiếu nước sạch cũng sẽ nhiều khả năng tăng lên. Lượng mưa trung bình hàng năm được dự báo sẽ giảm xuống ở một số vùng và tăng ở những vùng khác, làm cho hạn hán và lụt lội trở nên thường xuyên hơn và nghiêm trọng hơn. Ước tính, đến năm 2020 có 250 triệu người dân châu Phi đối mặt với nạn thiếu nước, khiến các bệnh như sốt rét, tả… lây lan nhanh hơn.

Các trận bão lũ, nắng nóng đột ngột và những hiện tượng thiên nhiên khác sẽ ngày càng tăng về số lượng và cả độ trầm trọng khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên. Và sự thành thị hóa nhanh chóng đang dẫn tới thiếu nhà ở.

Ông Costello cũng thừa nhận, cộng đồng y tế giờ mới bắt đầu hiểu mối liên quan khá lớn giữa biến đổi khí hậu và sức khỏe con người: “Các chuyên gia về sức khỏe đã đến muộn trong các cuộc tranh luận về biến đổi khí hậu”. Theo báo cáo, 1 tỷ người nghèo nhất hành tinh sử dụng chỉ 3% nguồn tài nguyên, nhưng chính họ lại phải chịu tác động lớn nhất từ biến đổi khí hậu vì gánh nặng dân số ngày càng tăng và nguy cơ thiếu hụt lương thực, nước sạch luôn tiềm ẩn.

Theo Báo cáo mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), biến đổi khí hậu làm 300.000 người thiệt mạng và gây tổn thất 125 tỷ USD trên toàn cầu mỗi năm. WHO cũng dự báo, vào năm 2030, phần lớn các nước đang phát triển có thể phải chi phí thêm từ 6 triệu USD - 18 tỷ USD/năm cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe liên quan tới biến đổi khí hậu. Vì vậy, nhóm nghiên cứu kêu gọi thành lập liên minh quốc tế nghiên cứu biến đổi khí hậu toàn cầu đến sức khỏe con người. Ông Costello nhấn mạnh: “Chúng ta chỉ có khoảng 5 năm để làm sáng tỏ điều này. Sẽ rất khó khăn và nhiều sức ép, song nếu không làm gì, đó có thể sẽ là thảm họa!”.

Phương Vân (gt)