Bế tắc?

Từ năm 2007, khu CNC Hòa Lạc mới thực sự chuyển động mạnh mẽ với nhiều đầu tư và quy hoạch cụ thể. Theo quy hoạch chi tiết, nếu được hoàn thành trong năm 2010, Khu CNC Hòa Lạc sẽ gồm 10 khu chức năng chính và bước đầu sẽ giao cho các nhà đầu tư như Viện KHCN Việt Nam, Đại học KHCN Hà Nội, các doanh nghiệp như Vinashin, Viettel, FPT, Vinagame…Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Văn Lạng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Trưởng ban quản lý Khu CNC Hòa Lạc,  giải phóng mặt bằng đang là một trong những khâu tắc nghẽn gây nhiều bức xúc.

Công tác giải phóng mặt bằng của khu đã hoàn toàn ngừng trệ, gần như rơi vào "bế tắc" trong năm 2009 khi nguồn vốn 170 tỷ đồng dành cho giải phóng mặt bằng, tái định cư đã không thể giải ngân đúng hẹn. Tính đến hết năm 2009, Khu CNC Hòa Lạc mới giải phóng được 834 ha trong tổng số 1.586 hecta (đạt 53%). Các doanh nghiệp được giao nhiệm vụ về hạ tầng như VNPT, EVN đều chưa có kế hoạch triển khai theo quy hoạch được phê duyệt. Nhiều công trình đầu tư bằng vốn ngân sách Nhà nước đã quá thời hạn thực hiện nhưng đến nay cũng vướng mắc ở giải phóng mặt bằng.

Trong khi đó, Khu CNC TP.HCM lại gặp khó khăn trong phát triển hạ tầng do thiếu vốn. Theo cơ chế hiện tại (vốn Trung ương 30%, địa phương 70%), TP HCM đã chi trên 3.700 tỷ đồng song mới nhận được từ Trung ương 830 tỷ đồng. "Các chính sách không nhất quán, thủ tục hành chính không phù hợp với tính chất hoạt động của các công ty đa quốc gia về công nghệ cao, nhất là về thuế, hải quan và ngân hàng", Trưởng Ban quản lý Khu CNC TP.HCM  Lê Thái Hỷ cho biết.

... còn lắm gian nan

Luật Công nghệ cao chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2009 được kỳ vọng sẽ tạo lộ trình phát triển vững chắc cho các doanh nghiệp công nghệ cao, ưu đãi doanh nghiệp công nghệ cao, hoặc sản xuất sản phẩm công nghệ cao.

Tuy nhiên, sau gần nửa năm triển khai, lãnh đạo hai Khu CNC đều khẳng định Luật Công nghệ cao chưa thực sự mang lại bước đột phá trong thu hút và phát triển công nghệ cao. Nguyên nhân chính vẫn là thiếu Nghị định hướng dẫn thi hành, gây cản trở cho quá trình triển khai và áp dụng Luật.

Bên cạnh đó, vấn đề nhân lực cũng là mối lo lắng lớn của KCN cao Hòa Lạc và TP.HCM, đặc biệt là khi cả hai khu đều chưa tìm được cơ chế mới cho thu hút chuyên gia và lao động trình độ cao.

Tại cuộc họp trực tuyến, lãnh đạo hai KCN cao đã "mạnh dạn" đưa ra nhiều giải pháp kiến nghị lên Chính phủ nhằm "gỡ vướng" cho 2 KCN trong thời gian tới.

Thứ nhất, Đề nghị Chính phủ bố trí vốn tăng thêm cho các dự án đầu tư bằng vốn ngân sách, trong đó ưu tiên cho giải phóng mặt bằng và tái định cư; chỉ đạo các Bộ, ngành và UBND thành phố đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đặc biệt là mặt bằng các dự án vay vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản.

Thứ hai, các Bộ, ngành liên quan cần thống nhất về chính sách, thủ tục trước khi ban hành các văn bản pháp lý về hoạt động của các KCNC, sớm ban hành Chương trình quốc gia phát triển CNC để các khu công nghệ cao, các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch hành động của mình…

Theo đó, Chính phủ cần ban hành gói kích cầu đặc biệt để thu hút các doanh nghiệp trong nước tham gia đầu tư vào lĩnh vực CNC, ưu tiên các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm CNC và phát triển công nghệ cao. Về nhân lực, để tập trung phát triển nguồn nhân lực khu công nghệ cao cần làm việc chặt chẽ với nhà đầu tư để nắm được nhu cầu nhân lực từng năm và dự báo nhu cầu nhân lực dài hạn.

1. Với khẩu hiệu "Hướng tới một không gian khoa học và sáng tạo", Khu CNC TP. HCM hiện giải quyết 8.280 việc làm thường xuyên, thu hút 1,7 tỷ USD đầu tư (42,7 triệu USD/1 dự án và 18,2 triệu USD/1 ha đất). Năm 2009 Khu CNC đã xuất khẩu được 259 triệu USD với sự đóng góp khá lớn của Tập đoàn Intel.   2. Khu CNC Hoà Lạc, đến nay đã thu hút được 5 dự án đã được cấp phép với tổng vốn khoảng 6.298 tỷ đồng. Có 58,6 ha đất đã được sử dụng cho các dự án, trong đó có dự án bể thử mô hình tàu thủy của (Vinashin) và dự án Trung tâm Internet Việt Nam (Bộ TT&TT).

 

Cúc Anh