Kinh tế Thứ Tư, 20/04/2011-2:44 PM
Đàm phán TPP đã đến đâu?
Vòng đàm phán thứ 6 về Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vừa khép lại với một số tiến bộ so với các vòng đàm phán trước. 9 đối tác sẽ tiếp tục các vòng thương lượng, dự kiến tại Việt Nam từ 20 - 25/6, Mỹ vào tháng 9/2011 và Pêru vào tháng 10/2011 nhằm đạt được TPP khi diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh APEC vào tháng 11 tại Mỹ.

Tham vọng TPP

TPP được cho là một tiến trình hội nhập thương mại kinh tế tham vọng nhất trong lịch sử khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, vì liên quan tới 9 nền kinh tế năng động bao gồm Brunei, Chilê, Malaysia, New Zealand, Australia, Pêru, Singapore, Mỹ và Việt Nam. Và sẽ là hiệp định đầu tiên nối liền hai bờ Đông và Tây của Thái Bình Dương. 9 nước tham gia đàm phán TPP có tổng GDP là 16.000 tỷ USD, với 472 triệu dân.

Mục tiêu của TPP là đưa ra những tiêu chuẩn về thương mại sẽ hợp nhất những ưu tiên kinh tế khác nhau của 9 quốc gia nói trên. Nền kinh tế lớn nhất trong đàm phán TPP - Hoa Kỳ nhiều lần bày tỏ ý định muốn hoàn thành đàm phán TPP vào tháng 11 năm nay. Một số các nước khác trong TPP cũng ủng hộ quan điểm sớm kết thúc đàm phán. Vì vậy, theo dự kiến các Vòng đàm phán TPP trong năm 2011 sẽ rất khẩn trương.

Tuy nhiên, trước vòng đàm phán thứ 6, tiến độ vẫn diễn ra hết sức chậm chạp do các bên vấp phải một loạt các vướng mắc từ kỹ thuật cho tới nhận thức chung. Mạng tin "Eurasia Review" có bài nhận định: vòng đàm phán Singapore lần này đối mặt với thách thức giữa lúc các bên phải nỗ lực hài hoà các mục tiêu với thực tế. Vì vậy, thay vì đàm phán một cách trừu tượng, các quan chức phải tranh luận về những văn bản cụ thể và soạn thảo các quy định mới liên quan đến hoạt động thương mại phức tạp giữa 9 nền kinh tế rất khác nhau tại 3 châu lục cũng khác nhau. Hai vấn đề mà các bên buộc phải vượt qua được, đó là:

Về mặt kỹ thuật, các nước tham gia đàm phán đã ràng buộc với nhau bởi 25 thỏa thuận khác nhau ở cấp song phương hoặc khu vực, và mỗi thỏa thuận lại có những điều khoản khác nhau, trong khi bất kỳ dàn xếp TPP mới nào đều phải tính đến những thỏa thuận đã có. Do rất nhiều thỏa thuận hiện hành đã được tạo ra một cách cẩn thận nhằm mang lại lợi ích cho một số nhóm và giảm thiểu mất mát cho những nhóm khác, một số trong những thỏa hiệp đó có thể bị xóa bỏ khi đàm phán TPP. Cho tới nay, vẫn chưa rõ chính xác những công ty, khu vực hay ngành nào ở những nước nào có thể bị tổn hại do các quy định mới. Khi các quan chức tiến tới soạn thảo văn bản, bức tranh sẽ trở nên rõ ràng hơn. Điều này sẽ khiến cho một vài nước trở nên khó khăn hơn để đạt được thỏa thuận.

Hơn nữa, chính tham vọng lớn của TPP khiến việc hiện thực hóa trở nên khó khăn hơn. Một số ý tưởng "tốt" mang tính khách quan giờ đây bắt đầu đụng phải thực tế của những điều kiện chính trị và kinh tế ở các nước thành viên. Một nhà kinh tế có thể lập luận rằng một thỏa thuận thực sự có "chất lượng cao" sẽ phải tìm cách giảm tất cả những hàng rào thuế quan trong thương mại hàng hóa xuống bằng 0%. Điều đó sẽ mở rộng các cơ hội tiếp cận thị trường cho các nước xuất khẩu và làm gia tăng hàng hóa cho người tiêu dùng, cũng như các nhà sản xuất. Nhưng phải đợi quá trình đàm phán, thì khu vực nào phải mở cửa đến đâu mới trở nên rõ ràng.

Tiến độ và chất lượng?

Theo bình luận của giới nghiên cứu, đây là lần đầu tiên trong khuôn khổ TPP việc đàm phán đi vào những vấn đề thực chất của mở cửa thị trường, thúc đẩy những vấn đề thương mại cạnh tranh về thuế và sự tích hợp chuỗi cung cấp. Một số kết quả ban đầu cụ thể, đáng khích lệ đã đạt được, làm tiền đề thúc đẩy đàm phán trong thời gian tới.

Tiến hành đồng thời ở hơn 20 nhóm đàm phán, bao gồm các lĩnh vực: Thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ qua biên giới, đầu tư, mua sắm công, chính sách cạnh tranh, sở hữu trí tuệ, môi trường, lao động hợp tác hải quan... Các bên đã đưa ra bản chào đầu tiên của mình về cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa từ các nước đối tác trong TPP, quy tắc xuất xứ theo sản phẩm và nguyên tắc cộng gộp, bản chào ban đầu trong lĩnh vực dịch vụ, đầu tư. và thảo luận sơ bộ về các bản chào này.

Tuy nhiên, do các cuộc thương lượng đã đến giai đoạn cao độ, với hạn chót kết thúc chỉ trong vòng 8 tháng nữa, nên các quan chức không thể dành nhiều thời gian vào những chủ đề mà sẽ không được giải quyết vào tháng 11 tới. Nhưng việc từ bỏ hoặc giảm nhẹ tham vọng trong những vấn đề đó cũng làm loãng đi bản chất "chất lượng cao" của toàn bộ hiệp định.

Theo Trưởng đoàn đàm phán Singapore - Ng Bee Kim, vượt ra ngoài một Hiệp định thương mại tự do (FTA) truyền thống, TTP có tiêu chuẩn rất cao, nên dù đã có tiến bộ lớn, nhưng còn một số vấn đề rất nhạy cảm và gây nhiều tranh cãi sẽ vẫn là những trở ngại để đi đến một thỏa thuận. Trong đó có thể kể đến sở hữu trí tuệ, trợ cấp của chính phủ cho nông nghiệp, thương mại điện tử và môi trường.

Hương Vy


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]








    Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển Diễn đàn kinh tế mùa xuân – Động lực phát triển mới từ cải cách thể chế
    Các chuyên gia đánh giá cao sự phát triển kinh tế Việt Nam “Mầm xanh mới nhú” trong nền kinh tế
    Ngoại giao kinh tế đi vào thực chất EU tăng cường quan hệ thương mại với các nước ASEAN
    Đánh thức Vân Đồn Kinh doanh xanh – chủ đề mới của các thương hiệu mạnh
    “Cuộc đua xanh” tới đích bền vững Kinh tế toàn cầu "run" vì Ukraine
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ