Kinh tế Thứ Sáu, 11/05/2012-8:58 AM
Đồng Euro: Sống thì dở, chết thì chưa thể!
Ảnh minh họa
Ở Tây Ban Nha và Hy Lạp, với tỷ lệ thanh niên thất nghiệp chạm tới mức 50%, người ta đặt câu hỏi liệu có phải một thế hệ đang phải hy sinh vì lợi ích gìn giữ sự bền vững đồng tiền chung của một số nước? Nếu như vậy, việc mở rộng quy chế thành viên của khu vực eurozone đã thực sự phục vụ mục tiêu hội nhập kinh tế mà không nhất thiết phải đạt tới một liên minh đầy đủ về chính trị hay chưa?

Đã có một số nghiên cứu kinh tế đặt câu hỏi liệu châu Âu có nên dùng một đồng tiền chung nữa không? Các liên minh tiền tệ đòi hỏi sự liên kết, tập trung ở lĩnh vực thuế và các chính sách khác nhiều hơn so với sự hình dung của các nhà lãnh đạo khu vực đồng euro.

Vấn đề di chuyển lao động

Theo Robert Mundell, người đoạt giải Nobel năm 1961 nổi tiếng với thuyết phỏng đoán rằng biên giới quốc gia và biên giới tiền tệ không đáng kể chồng chéo lên nhau. Trong đề tài "Thuyết về các khu vực tiền tệ tối ưu" viết cho Tạp chí Kinh tế Mỹ, Mundell cho rằng miễn là người lao động có thể di chuyển công việc trong một khu vực tiền tệ, khu vực có thể đủ khả năng để từ bỏ cơ chế cào bằng trong điều chỉnh tỷ giá hối đoái. Ông bày tỏ sự tin tưởng vào ý kiến của một người đoạt giải Nobel khác là James Meade vì đã nhìn nhận tầm quan trọng của vấn đề di chuyển lao động trong nghiên cứu trước đó, nhưng chỉ trích Meade vì đã giải thích ý tưởng quá ngặt nghèo đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập còn non trẻ của châu Âu.

Mundell đã không nhấn mạnh tới cuộc khủng hoảng tài chính, nhưng có lẽ ngày nay vấn đề di chuyển lao động đã trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Không có gì đáng ngạc nhiên khi người lao động ở khu vực đồng euro rời khỏi những quốc gia chịu tác động của khủng hoảng. Đã xuất hiện sự bùng nổ số lượng các công nhân Bồ Đào Nha chạy trốn tới những nước thuộc địa cũ như Brazil và Ma Cao. Công nhân Ireland đang lũ lượt rời sang Canada, Úc, và Mỹ. Công nhân Tây Ban Nha đang thì đổ về Romania, vốn gần đây đã hút một lượng lớn lao động nông nghiệp ở Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, nếu sự di chuyển diễn ra trong nội bộ khu vực đồng euro hay có bất cứ điều gì giống như học thuyết lý tưởng của Mundell thì ngày nay chúng ta đã không thấy tỷ lệ thất nghiệp lên quá cao như vậy.

Thiếu hệ thống ổn định tự động

Người ta đã nhận ra rằng còn có những tiêu chí khác cần thiết cho một liên minh tiền tệ. Đó là rất khó có thể đạt được thành công mà không cần hội nhập chính trị sâu sắc. Hồi những năm 1960, học giả Peter Kenen từng tranh luận rằng nếu không có sự chuyển động của tỷ giá hối đoái như một chất hấp thụ sốc, một liên minh tiền tệ cần phải có những chuyển đổi tài chính như là một cách để chia sẻ rủi ro.

Bình thường, thuế thu nhập quốc gia cấu thành một hệ thống ổn định tự động khổng lồ xuyên khu vực. Tại Mỹ, khi giá dầu tăng, thu nhập ở Texas và Montana tăng, có nghĩa là các nước này đóng góp doanh thu thuế nhiều hơn cho ngân sách liên bang, qua đó giúp cho phần còn lại của đất nước. Còn châu Âu, tất nhiên, không có cơ quan thuế tập trung, vì vậy hệ thống ổn định tự động căn bản hoàn toàn không có.

Một số học giả châu Âu đã lập luận rằng không cần phải có chuyển giao tài chính giống Mỹ bởi vì trên lý thuyết bất kỳ mức độ mong muốn chia sẻ rủi ro nào cũng có thể đạt được thông qua thị trường tài chính. Tuyên bố này có thể không đúng vì thị trường tài chính có thể rất mong manh và ở đây chia sẻ rất ít rủi ro về thu nhập lao động, yếu tố cấu thành phần lớn nhất trong thu nhập ở bất kỳ nền kinh tế tiên tiến nào.

Cần gắn kết chính trị sâu sắc

Maurice Obstfeld chỉ ra rằng, ngoài việc chuyển giao tài chính, một liên minh tiền tệ cần những quy tắc được xác định rõ ràng. Các học giả đều khẳng định liên minh tiền tệ không thể tồn tại mà không có tính hợp pháp chính trị. Các lãnh đạo châu Âu không thể thực hiện chuyển giao lớn giữa các quốc gia vô thời hạn mà không có một khuôn khổ chính trị, gắn kết. Họ cho rằng nếu không có cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ, đồng euro sẽ "sống" tốt. Có lẽ họ đúng. Tuy nhiên, bất kỳ hệ thống tài chính nào cũng phải có khả năng chịu được cú sốc, kể cả những cú sốc lớn.

Châu Âu khó có thể là một "khu vực tiền tệ tối ưu". Tuy nhiên, cho đến cuối thập kỷ này, nếu không có sự hội nhập chính trị và kinh tế sâu sắc hơn nữa giữa các thành viên, đồng euro tự nó cũng không thể kết thúc số phận của mình được.

Hương Quỳnh


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]





    Đầu tư vào giáo dục là chính sách thương mại tốt nhất Thu hẹp khoảng cách giàu nghèo vì tương lai châu Á
    Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển Diễn đàn kinh tế mùa xuân – Động lực phát triển mới từ cải cách thể chế
    Các chuyên gia đánh giá cao sự phát triển kinh tế Việt Nam “Mầm xanh mới nhú” trong nền kinh tế
    Ngoại giao kinh tế đi vào thực chất EU tăng cường quan hệ thương mại với các nước ASEAN
    Đánh thức Vân Đồn Kinh doanh xanh – chủ đề mới của các thương hiệu mạnh
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ