Kinh tế Thứ Sáu, 22/06/2012-8:53 AM
Trục mới ở châu Á
Nếu được thực hiện, FTA đạt được có thể vượt qua NAFTA về mức độ hội nhập và tầm quan trọng đối với nền kinh tế thế giới.
Tháng trước, các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc đã đồng ý bắt đầu các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại tự do ba bên. Nếu thành công, bản đồ thương mại toàn cầu cần phải được vẽ lại. Một FTA bao gồm những nền kinh tế lần lượt đứng thứ hai, 3, và 12 của thế giới, với số dân 1,5 tỷ, sẽ “hạ bệ” tầm quy mô của FTA giữa Liên minh châu Âu với Bắc Mỹ gồm các nước Hoa Kỳ, Canada, và Mexico.

Thật vậy, khu vực Đông Bắc Á sẽ trở thành trục lớn thứ ba của hội nhập kinh tế khu vực, sau EU và NAFTA. Nếu được thực hiện, FTA đạt được có thể vượt qua NAFTA về mức độ hội nhập và tầm quan trọng đối với nền kinh tế thế giới.

Sự liên kết này có thể kích thích ASEAN, khu vực đã ký FTA song phương với cả ba nước, tham gia vào nhóm. Việc tương tự sẽ xảy ra với khu vực tự do thương mại Đông Á vốn đã được ASEAN +3 hình dung ra từ một thập kỷ trước. Nếu điều đó xảy ra, các nước khác như Australia, New Zealand, và nhất là Ấn Độ - có thể tìm cách nhảy vào cuộc.

Dĩ nhiên, Mỹ sẽ phải phản hồi lại các kết luận của FTA ba bên Đông Bắc Á để bảo vệ vai trò riêng của mình trong thương mại toàn cầu và trong các chuỗi cung cấp thống trị nền kinh tế châu Á. Họ sẽ tìm cách mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương còn sơ khai, các hiệp định thương mại mà Tổng thống Barack Obama cam kết năm ngoái. Đặc biệt, Mỹ sẽ khuyến khích Nhật Bản tham gia TPP, bởi Mỹ vẫn muốn một cộng đồng thống nhất về kinh tế ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Vì lý do chiến lược, có thể nước này sẽ chấp nhận lời đề nghị.

Trong kịch bản này, cả Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ phải tìm ra một vài cách để bắc cây cầu giữa một châu Á lấy Trung Quốc làm tâm điểm với khu vực Thái Bình Dương có Mỹ là trung tâm. Mặc dù có nền kinh tế nhỏ hơn, Hàn Quốc dường như được chuẩn bị tốt hơn so với Nhật Bản bởi Hàn Quốc đã ký kết một FTA với Mỹ sau nhiều năm đàm phán khó khăn, và đang có kế hoạch đàm phán FTA song phương với Trung Quốc trong năm nay.

Liệu Nhật Bản có sẵn sàng và có khả năng chi bao nhiêu để đảm nhận một vai trò tương tự.

Tuy nhiên, thách thức trong nước mà Nhật Bản đang phải đối mặt hiện nay dường như quá lớn. Gần một thập kỷ nay, chính phủ Nhật Bản trở nên mong manh và có “số phận” quá ngắn ngủi. Hơn nữa, các nhóm lợi ích nông nghiệp rất thế lực ở Nhật, đặc biệt là Liên minh Hợp tác xã Nông nghiệp Trung ương, có thể cực lực phản đối FTA ba bên với Trung Quốc và Hàn Quốc, thậm chí cả TPP với Hoa Kỳ.

Chính phủ Nhật Bản đang bị áp lực từ cả hai hướng. Nếu họ không làm gì cả trong khi Hàn Quốc vẫn tiếp tục ký kết các FTA, Nhật Bản sẽ mất thị trường Mỹ và Trung Quốc. Nhưng nếu họ hành động, các phe chính trị đối lập trong nước có thể sẽ lật đổ họ. Đây là lý do chính tại sao Nhật sẽ gặp khó khăn khi đưa ra quyết định kết thúc FTA ba bên.

Đối với Trung Quốc, cân nhắc chính trị dường như là động lực mạnh để theo đuổi FTA Đông Bắc Á. Nhưng để mở rộng ảnh hưởng đòi hỏi Trung Quốc phải tăng tính minh bạch, mở cửa lĩnh vực dịch vụ, và loại bỏ các rào cản phi thuế quan, chấp nhận một hệ thống dựa trên luật lệ trong mối quan hệ với hai láng giềng, vấn đề mà Trung Quốc luôn rất thận trọng. Trung Quốc có lợi thế trong việc theo đuổi một chiến lược FTA vì có thể bác bỏ sự phản đối trong nước dễ dàng hơn ở Nhật Bản hoặc Hàn Quốc.

Cuối cùng, Hàn Quốc, đã ký kết FTA với hầu hết các nhân tố kinh tế quan trọng trên thế giới - Mỹ, EU, ASEAN, Ấn Độ, và những nước khác - có thể đã chuẩn bị kỹ hơn trong việc ký kết FTA ba bên. Nhưng họ cũng sẽ phải đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ từ các nhóm lợi ích trong nông nghiệp và sản xuất.

Nếu FTA được ký kết, ba nước này có thể tạo ra một thị trường lớn và sẽ đạt được ảnh hưởng lớn hơn trong nền kinh tế chính trị toàn cầu. Nó cũng có khả năng góp phần ổn định quan hệ chính trị rắc rối của ba nước với nhau, và có thể cung cấp một môi trường tốt hơn cho tái thiết kinh tế của Bắc Triều Tiên. Rõ ràng FTA Đông Bắc Á mang lại vô số lợi ích. Câu hỏi đặt ra là liệu đó có phải là một tham vọng quá xa vời.

Yoon Young-kwan (*)

Thành Châu (lược dịch)

(*) Tác giả là nguyên Bộ trưởng ngoại giao Hàn Quốc năm 2003-2004. Hiện là Giáo sư Quan hệ quốc tế tại Đại học Quốc gia Seoul.


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]





    Đầu tư vào giáo dục là chính sách thương mại tốt nhất Thu hẹp khoảng cách giàu nghèo vì tương lai châu Á
    Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển Diễn đàn kinh tế mùa xuân – Động lực phát triển mới từ cải cách thể chế
    Các chuyên gia đánh giá cao sự phát triển kinh tế Việt Nam “Mầm xanh mới nhú” trong nền kinh tế
    Ngoại giao kinh tế đi vào thực chất EU tăng cường quan hệ thương mại với các nước ASEAN
    Đánh thức Vân Đồn Kinh doanh xanh – chủ đề mới của các thương hiệu mạnh
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ