Kinh tế Thứ Tư, 01/08/2012-2:11 PM
ASEAN và bài học tham khảo từ EU
Ảnh minh họa
Nếu Liên minh châu Âu (EU) bắt đầu tiến trình hội nhập từ năm 1958, chín năm sau đo, Tuyên bố Bangkok về thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mới được tuyên bố, GDP của EU hơn 15 nghìn tỷ USD thì của ASEAN chưa đến 2 nghìn tỷ USD. Dù có nhiều khác biệt, nhưng trong những yếu tố phức tạp góp phần đẩy EU vào tình thế tiến thoái đều không ổn như hiện nay có những bài học đắt giá mà không chỉ riêng ASEAN, mà bất cứ cộng đồng kinh tế nào cũng có thể tham khảo.

Những bài học giá cao

Trước hết, chính sự chênh lệch về khả năng cạnh tranh kinh tế của các nước thành viên tạo ra sự mất cân bằng thương mại. Trong khi những nền kinh tế mạnh như Đức luôn đạt giá trị xuất khẩu vượt xa nhập khẩu thì các nền kinh tế yếu khác trong EU như Bồ Đào Nha, Ailen, Italy, Hy Lạp và Tây Ban Nha (PIIGS) luôn ngược lại. Sản phẩm xuất khẩu của các nước PIIGS bị mất khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, buộc họ phải dựa nhiều hơn vào các khoản nợ để trang trải thâm hụt thương mại. Euro - với tư cách là loại tiền tệ duy nhất, càng làm trầm trọng thêm tình hình, do PIIGS không thể độc lập phá giá tiền tệ để làm cho hàng hóa của họ rẻ hơn.

Mất cân bằng thương mại kéo dài, khiến các nền kinh tế yếu kém buộc phải nợ chồng chất đến mức không thể trả được. Nhưng họ vẫn được thúc đẩy bởi sự khuyến khích đi vay nợ, cùng với lãi suất giảm mạnh sau khi gia nhập eurozone.

Hiệp ước Maastricht năm 1992 nêu rõ, các thành viên eurozone chỉ có thể có tối đa 3% GDP trong giới hạn được vay hàng năm và tỷ lệ nợ trên GDP là 60% để đảm bảo sự ổn định của eurozone và ngăn chặn hành vi tài chính thiếu thận trọng. Tuy nhiên, nhiều năm sau đó, chẳng ai còn nhớ hoặc cố quên những chi tiết này, bởi khi nhìn lại Hy Lạp đã thâm hụt ngân sách tới 12% GDP và tỷ lệ nợ so với GDP là 160%. Người ta từng cáo buộc Hy Lạp mánh khóe, lách Hiệp ước Maastricht bằng cách sử dụng các kỹ thuật tài chính phức tạp. Nhưng buồn thay, chính hai “anh cả” Đức và Pháp - cũng vượt quá các quy tắc tối thiểu với ngân sách thâm hụt lần lượt 4% và 7% GDP, cũng như tỷ lệ nợ so với GDP là 83% và 82%.Tức là, chính các nhà lãnh đạo EU đã không thể duy trì các quy tắc riêng của họ.

Mới đây, các nước thành viên EU, ngoại trừ Anh và CH Czech, đã ký một hiệp ước tài chính được cho là mang tính bước ngoặt nhằm cải cách các thỏa thuận trước đó. Các quy tắc chặt chẽ hơn, bao gồm cả việc dành cho Toà án Tư pháp châu Âu quyền kiểm tra, cũng như quyền tạo ra một cơ chế tự động buộc các quốc gia tự điều chỉnh ngân sách. Tuy nhiên, việc các thành viên sẽ triển khai hiệp ước mới thế nào còn cần phải đợi thời gian chứng minh.

Nguyên nhân của các nguyên nhân còn là sự mất tự tin trong xã hội. Tâm lý xáo động, mọi người đều đặt câu hỏi mà không ai có thể trả lời được, liệu euro có thể tiếp tục duy trì và liệu các nhà lãnh đạo có khả năng kiềm chế cuộc khủng hoảng. Những chỉ số lãi suất cho thấy các nước eurozone đã đạt đến mức cao nhất kể từ khi khởi đầu loại tiền tệ duy nhất này, nghĩa là công chúng không có nhiều niềm tin đối với nền kinh tế EU.

Quan ngại về khả năng cuộc khủng hoảng ngày càng tồi tệ trở nên rõ nét khi các cơ quan đánh giá tín nhiệm liên tiếp giảm mức xếp hạng tín dụng quốc gia của hàng loạt nền kinh tế yếu ớt.

Tránh “vết xe đổ”?

Tất nhiên, hiện chưa thể coi EU là hình mẫu để phát triển, nhưng không thể phủ nhận là có thể rút ra nhận thức sâu sắc về việc hội nhập kinh tế cần được xử lý cẩn thận như thế nào.

Bài học quan trọng cho ASEAN là mọi sự hội nhập kinh tế nên bắt đầu với những nỗ lực để đạt được sự cân bằng tương đối ở mỗi nước thành viên, điều mà EU đã không làm. Nếu muốn tăng cường công cuộc hội nhập, ASEAN phải đảm bảo tất cả các nước thành viên phát triển kinh tế với cùng một nhịp độ và không nước nào bị tụt lại phía sau.Tăng trưởng bền vững chỉ có thể đạt được khi tất cả các thành viên ở cùng một giai đoạn phát triển.

Hiện tại, sự mất cân bằng kinh tế giữa các nước thành viên ASEAN có thể có ảnh hưởng rất ít tới sự phát triển của tổ chức này. Hiện trong ASEAN, quy mô quan hệ thương mại với các đối tác bên ngoài nhiều hơn đáng kể so với thương mại nội khối, vì vậy các nước thành viên có vẻ dễ bị tổn thương bởi các cú sốc bên ngoài hơn là bên trong ASEAN. Tuy nhiên, trong tương lai, khi ASEAN hội nhập hơn, tình trạng như eurozone hoàn toàn có thể xảy ra.

ASEAN cũng cần tạo ra một cơ chế đảm bảo phản ứng nhanh và thích hợp khi có khủng hoảng xảy ra. Tăng cường tin cậy đối với ASEAN là điều cần thiết để thị trường tin rằng ASEAN có thể xử lý ổn thỏa cuộc khủng hoảng.

Chống lại toàn cầu hóa cũng giống như không tuân theo quy luật của lực hấp dẫn. Hội nhập kinh tế là không thể tránh khỏi và các hiệp định thương mại là cần thiết, tuy nhiên, càng hội nhập thì càng dễ bị tổn thương hơn. ASEAN - với ý thức về cộng đồng, cần xử lý tốt mặt trái của hội nhập để có thể mang lại nhiều điều tốt đẹp hơn là những tai hại.

Minh Châu (Theo Jakarta Post)


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]




    Các chuyên gia đánh giá cao sự phát triển kinh tế Việt Nam “Mầm xanh mới nhú” trong nền kinh tế
    Ngoại giao kinh tế đi vào thực chất EU tăng cường quan hệ thương mại với các nước ASEAN
    Đánh thức Vân Đồn Kinh doanh xanh – chủ đề mới của các thương hiệu mạnh
    “Cuộc đua xanh” tới đích bền vững Kinh tế toàn cầu "run" vì Ukraine
    Vết rạn trong BRICS Công bố Top 50 và 300 DN tuyển dụng hàng đầu Việt Nam
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ