10 năm, một thời gian ngắn ngủi so với lịch sử phát triển của mỗi nước cũng như quan hệ giữa các quốc gia. Nhưng sau 10 năm trở lại, ấn tượng đầu tiên của tôi về Philippines là sự đổi thay của Thủ đô Manila, về sự phát triển nhanh chóng trong quan hệ giữa Việt Nam và Philippines. Sân bay quốc tế và nội địa rộng hơn, hiện đại hơn; nhiều tòa nhà cao tầng mọc lên và những khu nhà ổ chuột giảm đi rõ rệt... Mặc dù, Philippines cũng phải hứng chịu những hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới và những thảm họa thiên tai, nhưng nền kinh tế nước này không những đứng vững, mà còn có nhiều ngành phát triển; đời sống của người dân ngày càng được cải thiện.

Người dân Philippines vẫn luôn giữ tình cảm chân thành, mến khách với nụ cười thân thiện dành cho bạn bè nước ngoài. Có lẽ ấn tượng nhất với tôi là sự phát triển nhanh chóng của mối quan hệ chiến lược giữa hai nước. Trao đổi các đoàn cấp cao, các Bộ, ngành được tăng cường và hai bên đã ký thêm được nhiều hiệp định, văn bản hợp tác.

Tôi cũng không ngờ rằng, trong chuyến trở lại lần này tôi được đến thăm Tượng Bác Hồ tại Công viên ASEAN trong khu phố cổ Intramuros. Trong chuyến thăm cấp nhà nước Philippines của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang hồi tháng 10/2011, ông và Thị trưởng Manila Alfredo Lim đã cắt băng khánh thành bức tượng này. Theo tôi, chỉ riêng việc khánh thành Tượng Bác Hồ tại đây đã mang nhiều hàm ý sâu sắc, không những thể hiện mối quan hệ tốt đẹp giữa ta với Philippines mà còn giữa Việt Nam với các nước ASEAN khác.

Trong lần đàm đạo với anh Nguyễn Vũ Tú, hiện là Đại sứ Việt Nam tại Philippines, Đại sứ Tú đã chia sẻ niềm vui và tự hào về việc khánh thành Tượng Bác Hồ, coi đây là một trong những việc lớn mà Đại sứ quán hoàn thành, góp phần vào triển khai hiệu quả công tác ngoại giao văn hóa của Đảng và Nhà nước ta. Có được thành công này, là có sự hỗ trợ rất đắc lực của Bảo tàng Hồ Chí Minh và của các Bộ, ngành hữu quan của Philippines, đặc biệt là của Thị trưởng Manila và Bộ Ngoại giao. Đại sứ Tú cho biết sắp tới trong công viên ASEAN này sẽ xây dựng tượng của các anh hùng dân tộc hay lãnh đạo cấp cao của các nước ASEAN, trong đó Chính phủ Lào đã lên kế hoạch đặt tượng Chủ tịch Kayson Phomvihan.

Đứng dưới chân tượng Bác Hồ được đặt trên gò đất cao bao bọc bởi cây lá tốt tươi, dưới bầu trời Manila trong xanh, thử hỏi có người Việt Nam nào là không bồi hồi xúc động. Càng xúc động hơn khi tôi hỏi một số em học sinh mặc đồng phục đang dạo chơi công viên có biết Tượng ai đây không? Các em đồng thanh trả lời ngắn gọn “Việt Nam – Hồ Chí Minh”…

Trở lại Philippines lần này, tôi cảm tưởng như trở về nhà mình. Tôi lại được thưởng thức những món ăn mang đậm bản sắc dân tộc Philippines như kare-kare (đuôi bò hầm), Xinigan (canh cá, thịt nấu chua), mì mani, giò heo chiên ròn, halo-halo (như chè thập cẩm của ta). Tôi lại vào nhà hàng có một không hai trên thế giới vì trong khi thưởng thức các món ăn dân tộc đăt trên những khay làm bằng lá chuối, du khách còn được xem và nghe các nhân viên nhà hàng biểu diễn những bản nhạc dân gian Philippines, mà các nhạc cụ chính là nồi niêu, xong, chảo, bát dũa, dao kéo…

Đặc biệt hơn, lần này tôi mới có cơ hội được đi xe Jeepney, phương tiện công cộng phổ biến chỉ có tại Philippines, phục vụ chủ yếu người lao động và học sinh nghèo vì giá rất rẻ (đi trong vòng 10km chỉ hết có 4 peso, tương đương với 2.000 đồng). Tuy mỗi xe jeepney chở đến 12 người, nhưng tại các bến, mọi người xếp hàng trật tự; lái xe lịch sự, nhiệt tình. Nạn tắc đường tại Manila cũng không kém gì tại Hà Nội hay TP.HCM, nhưng với việc người tham giao giao thông đều chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ và ứng xử với nhau một cách văn hóa, nên nạn ùn tắc được giải quyết nhanh, mọi người không thấy búc xúc và không cãi lộn lẫn nhau.

Và một thông tin rất vui nữa đó là từ 17/3/2012, Hãng hàng không Philippines Cebu Pacific sẽ mở lại đường bay trực tiếp Manila - Hà Nội - Manila với giá chỉ 200 USD vé khứ hồi và khi khuyến mại chỉ còn 100 USD). Chắc chắn, việc mở đường bay này cùng với việc hai nước miễn thị thực 21 ngày cho người mang hộ chiếu phổ thông sẽ giúp người dân hai nước xích lại gần nhau hơn.

Nguyễn Thạc Dĩnh
Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Philippines