Những khó khăn và lợi thế của một nhà ngoại giao nữ là gì, thưa Đại sứ?
Có người từng nói "ngoại giao không phải là nghề của phụ nữ"! Nhận định đó xuất phát từ tính chất phức tạp và khá nhạy cảm của nghề: nhà ngoại giao thường phải hoạt động trong điều kiện độc lập, giao tiếp không chỉ với đối tác mà còn với đối thủ. Vì thế, đòi hỏi mỗi cán bộ phải nắm vững ngoại ngữ, nghiệp vụ, kỹ năng, đúc kết kinh nghiệm và bản lĩnh vững vàng, tư duy sắc bén, khả năng ứng biến độc lập trong mọi tình huống…
Nhiều người cho rằng, ngoại giao là nghề "ăn mặc đẹp và đi dự tiệc". Tuy nhiên, những chuyến đi xa, những cuộc đàm phán kéo dài, những báo cáo mang tính phân tích, tổng hợp cần hoàn thành gấp, phiên dịch cho các cuộc gặp cấp cao..., đòi hỏi phải có trí lực và sức khỏe dẻo dai. Vì thế, khi công việc dồn dập tôi cũng thấy "oải". Đó là chưa kể những vất vả để thu xếp vẹn toàn "việc nước, việc nhà".
Bên cạnh đó, nhà ngoại giao nữ cũng có những lợi thế nhất định, giúp cho công việc của mình được trôi chảy hơn. Đó là sự "yếu đuối trời cho", sự dịu dàng nữ tính, nhiều khi làm nên sức mạnh, thuyết phục đối tác phải đi đến thỏa thuận, thỏa hiệp trong đàm phán căng thẳng.
Phụ nữ thích làm đẹp, vì thế nếu biết cách ăn mặc, biết tiếp đãi đối tác bằng những món ăn Việt, biết đàm luận về văn học, âm nhạc... thì càng dễ tìm được đường ngắn hơn trong tiếp xúc đối ngoại. Tôi bật mí thêm một bí quyết: các bạn nữ hãy cố gắng rèn luyện thể lực, nếu biết một môn thể thao nào thì càng hay. Khoẻ để làm việc tốt và thể thao tạo thêm cơ hội giao tiếp.
Những bài học vượt khó của chị…
Nỗ lực, đam mê nghề nghiệp, học hỏi, không tự ti, không tự đại, đó là những bài học của thành công trong sự nghiệp không chỉ của riêng tôi mà của các chị em khác. Tất nhiên, sự hỗ trợ của lãnh đạo, sự hợp tác thiện chí của đồng nghiệp nam là một yếu tố rất quan trọng.
Tấm gương của những nhà ngoại giao nữ đi trước như: Nguyễn Thị Bình, Hồ Thể Lan, Tôn Nữ Thị Ninh, Nguyễn Thị Hồi, Phan Thuý Thanh... đã cổ vũ tôi rất nhiều.
Ngoài ra, một yếu tố khách quan quan trọng giúp cho phụ nữ thành đạt đó là sự chia sẻ, thông hiểu, giúp đỡ của chồng con và gia đình. Tôi có may mắn đó. Chồng tôi đã bỏ qua cho tôi nhiều khiếm khuyết trong "sự nghiệp làm vợ" và ủng hộ tôi làm công việc tôi đam mê.
Một kỷ niệm đáng nhớ của Đại sứ?
Kỷ niệm thì nhiều, vui có, buồn có. Nhưng tôi muốn nhắc đến kỷ niệm hơi riêng tư với một yếu nhân mà tôi có may mắn được tiếp xúc - đó là Tổng thống Nga Putin.
Cuối tháng 3/2001, ông Putin lần đầu tiên thăm hữu nghị chính thức Việt Nam. Lúc đó, tôi là Phó Vụ trưởng Vụ Châu Âu, được tham gia chuẩn bị và phục vụ chuyến thăm. Bên lề các cuộc gặp, nếu ai xin chụp ảnh chung, ông đều vui vẻ. Trong lễ tiễn ông tại Sân bay Nội Bài, đang bắt tay tạm biệt các quan chức Việt Nam, ông Putin bước ra khỏi thảm đỏ, tiến lại bắt tay tôi và một số cán bộ nữ đứng ở hàng sau. Cử chỉ ngoại giao thân thiện và rất ga-lăng của ông đã gây bất ngờ và để lại ấn tượng sâu sắc cho tôi và các đồng nghiệp nữ có mặt tại đó.
Nhân ngày truyền thống của Ngành, qua TG&VN, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thế hệ lãnh đạo Bộ Ngoại giao đã quan tâm đào tạo và tin tưởng giao nhiều vị trí công tác đầy trọng trách cho chị em nữ.
Thiên Phước (thực hiện)