Báo Thế Giới & Việt Nam, cơ quan truyền thông của Bộ Ngoại giao Việt Nam, đã phối hợp với Economist Conferences, thuộc tập đoàn truyền thông The Economist (Anh quốc), tổ chức Hội nghị Quốc tế về Kinh tế Đối ngoại lần thứ II tại Hà Nội trong 2 ngày 17 và 18/3/2009. Với chủ đề Định vị Việt Nam trong tương lai, Hội nghị đã phác họa hình ảnh Việt Nam từ nay đến năm 2020.

Hội nghị vui mừng chào đón Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng; Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm; Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân, cùng đại diện lãnh đạo các Bộ: Tài chính, Giao thông Vận tải, Công Thương, Ngân hàng Nhà nước, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam... Về phía Economist có ông Charles Goddard, Trưởng Ban tập Biên tập, khu vực châu Á-Thái Bình Dương, ông Justin Wood, Giám đốc khối doanh nghiệp khu vực Đông Nam Á, Corporate Network... Nhiều diễn giả là chuyên gia hàng đầu về kinh tế cùng đông đảo đại diện của các tập đoàn kinh tế lớn như HSBC, Unilever Việt Nam, Bayer Việt Nam, Singtel, Caterpillar Asia, Ascendas, Dragon Capital... đã tham gia Hội nghị.

Trong không khí thẳng thắn và cởi mở, các nhà lãnh đạo Việt Nam cùng các đại biểu đến từ các Bộ, ngành của Việt Nam đã chia sẻ quan điểm và chính sách của Chính phủ Việt Nam trong các lĩnh vực tiền tệ, tài chính, công nghiệp, cổ phần hóa, cơ sở hạ tầng, gói giải pháp chống suy giảm kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, chiến lược giáo dục đào tạo, du lịch... Bên cạnh đó, đại diện của Chính phủ Việt Nam đã giải đáp các thắc mắc của các đại biểu, chia sẻ những khó khăn, cũng như thể hiện quyết tâm của Chính phủ Việt Nam trong việc đưa nền kinh tế vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, sự có mặt của các nhà ngoại giao, các tổ chức tài chính quốc tế, các nhà đầu tư trong và ngoài nước thể hiện sự hấp dẫn của Việt Nam ngay cả trong giai đoạn hiện nay dù còn rất khó khăn. Ông Nguyễn Sinh Hùng khẳng định: “Có lý do để tin rằng năm 2010 Việt Nam sẽ quay trở lại con đường phát triển của mình. Sức mạnh nội lực bên trong là chính, hợp tác bên ngoài là hết sức quan trọng. Nỗ lực bên trong của Chính phủ là giải quyết gói chính sách thúc đẩy hạ tầng kinh tế, kỹ thuật, xã hội, thúc đẩy các biện pháp sản xuất kinh doanh, xuất khẩu, an sinh xã hội, giảm nghèo... Trong bối cảnh chung đó, chúng tôi cho rằng nền kinh tế Việt Nam sẽ lấy lại được đà tăng trưởng ở mức độ khiêm tốn vào những tháng cuối năm nay và vào đầu năm 2010 sẽ tốt lên”.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm cũng bày tỏ tin tưởng, Việt Nam có đủ điều kiện và khả năng đạt được mục tiêu đưa Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại đến năm 2020, bởi “cơ hội và tiềm năng phát triển của Việt Nam còn rất lớn”. Ông cũng khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết sẽ đưa nền kinh tế Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu hơn nữa.

Đại diện The Economist, Ngân hàng HSBC, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và các diễn giả đều cho rằng, các chính sách của Chính phủ Việt Nam cho thấy quyết tâm cao trong Đổi mới, bất chấp khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Nhiều ý kiến đánh giá cao về sự điều hành của Chính phủ Việt Nam trong việc kiềm chế lạm phát và ngăn chặn suy giảm kinh tế. Sự chỉ đạo của Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua là kịp thời, quyết liệt, can đảm nên đã tránh được sự đổ vỡ kinh tế. Việc tham gia Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA) của Việt Nam đã tạo lòng tin cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Các đại biểu đã đề nghị cải cách khu vực tài chính và tiếp tục cải cách kinh tế thông qua các chính sách biến Việt Nam thành điểm hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Các đại biểu cam kết tiếp tục ủng hộ Chính phủ Việt Nam, tiếp tục đầu tư, hợp tác để cùng vượt qua khó khăn, kể cả hỗ trợ cổ phần hóa doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tham nhũng là vấn đề mà nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm. Ngoài ra, một số đại biểu cho rằng, lao động giá rẻ không còn là lợi thế của Việt Nam nữa. Liên quan đến vấn đề này, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã khẳng định quyết tâm của Chính phủ Việt Nam trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, đáp ứng nguồn nhân lực cho phát triển trong tương lai, phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.

Các đại biểu cho rằng, tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới tới Việt Nam ít nhất theo 4 kênh: xuất khẩu, thu hút FDI, thu hút kiều hối và du lịch. Giữ nguyên quan điểm như đã trình bày trước báo giới trước thềm Hội nghị, đại diện của The Economist vẫn cho rằng do tác động của khủng hoảng toàn cầu, tăng trưởng GDP của VN trong năm 2009 chỉ ở mức 0,3%, tuy nhiên vẫn nằm trong số vài nước có tăng trưởng dương ở Châu Á. Trái lại, nhiều diễn giả cho rằng đó là dự báo khá bi quan, không phù hợp tình hình thực tiễn ở VN. Theo ông Ayumi Konishi, Giám đốc thị trường Việt Nam, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và ông Martin Rama, Quyền Giám đốc WB tại Việt Nam, ở 4 lĩnh vực nêu trên, Việt Nam bị tác động nhưng không trầm trọng như các nước khác trong khu vực; kinh tế Việt Nam chỉ suy giảm chứ không phải suy thoái, đồng thời nhận định năm nay sẽ là năm phát triển khá của Việt Nam. Cũng tại hội nghị này, khác với dự báo của The Economist, ông David Fernandez, Kinh tế trưởng của JPMorgan Chase cho rằng tăng trưởng GDP của Việt Nam năm nay sẽ vào khoảng 5%, tương tự như dự báo trước đó của HSBC và WB.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Vũ Sơn Thủy, Vụ trưởng Bộ Ngoại giao, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Hội nghị, nhấn mạnh: qua các cuộc đối thoại, Chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp hàng đầu thế giới đã có dịp hiểu nhau hơn, tính minh bạch và cởi mở của nền kinh tế Việt Nam được cải thiện rõ rệt.

Đóng góp vào thành công chung của Hội nghị này là Triển lãm 58 Thương hiệu Tinh hoa Việt Nam. Đây là cuộc Triển lãm kiểu mới nhằm thích ứng với tình hình mới. Ngoài việc kêu gọi tăng cường sức cạnh tranh của doanh nghiệp thời hội nhập, bằng cách đưa thêm các giá trị văn hóa bản địa vào sản phẩm và dịch vụ của mình, cuộc Triển lãm này còn gợi mở một biện pháp khơi dậy tiềm năng sẵn có trong nền văn hóa đặc sắc và lâu đời của dân tộc Việt Nam, lựa chọn những tinh túy và biến thành những sức mạnh mới có giá trị thương mại để góp phần gia tăng khả năng chống đỡ trong thời kỳ suy thoái kinh tế. Tuy chỉ là một triển lãm nằm trong khuôn khổ Hội nghị, nhưng Expo này đã góp một tiếng nói khơi dậy tiềm năng văn hóa, lòng tự hào dân tộc và đưa các giá trị văn hóa vào phục vụ kinh tế phù hợp với chủ trương thúc đẩy Ngoại giao Kinh tế và Ngoại giao Văn hóa. Ngày 18/3/2009, Ban Tổ chức đã tiến hành Lễ trao Giấy Chứng nhận cho các doanh nghiệp tham gia Expo “58 Thương hiệu tinh hoa Việt Nam”.

Xuân Mai