Chuyến thăm và làm việc của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tới WTO, Liên hợp quốc (LHQ), Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) trong 2 ngày từ 25 đến 27 tháng 1 tại Geneve (Thụy Sĩ) cho thấy  quá trình hội nhập  của Việt Nam đang tiếp diễn sâu hơn.

Tại trụ sở của WTO, ông Pascal Lamy, Tổng Giám đốc tổ chức này đã đón chào Thủ tướng Việt Nam với sự thân mật như những người quen lâu ngày gặp nhau. Ông Pasal Lamy đánh giá cao sự phát triển của kinh tế Việt Nam trong thời gian qua cho dù trong năm 2009 thương mại của VN có giảm sút so với năm trước đó. Điều này không có gì ngạc nhiên khi thương mại thế giới suy giảm rất mạnh và giá nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam giảm đáng kể trong một năm, trong khi nhiều nước quay lại chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch.

Về phía Việt Nam, chúng ta đã thực hiện nghiêm chỉnh các cam kết đa phương và các cam kết mở cửa thị trường hàng hóa, dịch vụ bằng việc xây dựng hệ thống luật pháp và cải cách thể chế phù hợp với các quy định trong WTO, cắt giảm hàng nghìn dòng thuế đối với hầu hết các mặt hàng và thực hiện nghiêm túc cam kết về mở cửa thị trường ngân hàng, tài chính, phân phối ..

Tuy nhiên, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng trao đổi thắng thắn với Ngài Tổng Giám đốc WTO rằng hiện vẫn tồn tại nhiều sự bất công trong thương mại quốc tế, trong đó các nước có nền kinh tế phát triển luôn áp đặt các luật lệ của họ mà ví dụ cụ thể là vụ áp thuế chống bán phá giá của EU đối với giày mũ da của Việt Nam. Nguồn nhân công của Việt Nam rẻ, giá một số nguyên liệu đầu vào tại đây thực sự thấp hơn nhiều nước châu Âu nên giá thành của các sản phẩm không thể nào cao như các nước đó được.

Thủ tướng cũng đề nghị Ngài Tổng Giám đốc giúp Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực này cũng như tạo điều kiện để một số cán bộ của chúng ta làm việc trong WTO. Ngay sau buổi gặp gỡ trên, trong buổi thuyết trình của Phó Tổng giám đốc WTO Hasha Sing với đoàn đại biểu Việt Nam chiều hôm sau về triển vọng Vòng Đàm phán Doha, ông Sing đã thông báo với Thủ tướng WTO cung cấp cho Việt Nam 5 suất thực tập 1 năm trong tổ chức này. Đây phải nói là một sự trân trọng và ưu tiên rất cao mà WTO dành cho chúng ta, vấn đề còn lại là những nhân sự được cử đến biết tận dụng và phát huy như thế nào.

Liên quan đến vấn đề này, trong buổi gặp gỡ Phái đoàn Việt Nam tại Geneve về UN và WTO, Thủ tướng nhấn mạnh đội ngũ luật sư, cán bộ chuyên về thương mại đa phương của ta chưa thật sự đáp ứng các yêu cầu ngày càng tăng, các tranh chấp ngày càng phức tạp hơn. Hầu hết các vụ kiện về thương mại quốc tế, chúng ta đều phải thuê luật sư nước ngoài nhưng đa phần đều không thành công. Các vụ kiện bán phá giá về cá basa, tôm, túi nilông, bật lửa ga…diễn ra cuối cùng đều bất lợi đối với các nhà sản xuất Việt Nam. Chỉ khi nào người Việt có đủ trình độ về ngoại ngữ, nghiệp vụ và hiểu sâu sắc về đất nước, con người Việt Nam thì mới hy vọng về khả năng không thua thiệt trên bàn đàm phán. Vì vậy, việc được cử người vào thực tập trong Ban Thư kí WTO và các bộ phận khác của tổ chức này ngay tại Geneve là một cơ hội không thể tốt hơn trong việc nâng cao trình độ đội ngũ làm công tác thương mại đa phương.  

Đến thăm trụ sở Liên hợp quốc, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gặp và làm việc với ông Sergei Ordzhonikidze, Phó Tổng thư kí kiêm Tổng Giám đốc Văn phòng Văn phòng Liên Hợp quốc tại Geneve. Tại trụ sở này, chúng ta có nhiều kỉ niệm hết sức đáng nhớ và luôn được nhắc đến trong các bài học lịch sử của Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới. Đoàn Việt Nam vô cùng xúc động khi thăm lại nơi cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng kí hiệp định Geneve sau chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội địa cầu năm 1954, kết thúc hơn một thế kỉ đô hộ của chủ nghĩa thực dân ở nước ta, mở ra một kỉ nguyên mới cho phong trào giải phóng thuộc địa trên phạm vi toàn cầu. Trao đổi với Ngài Phó TTK LHQ, Thủ tướng đánh giá cao vai trò của Văn phòng trong việc bàn thảo và đưa ra nhiều quyết sách về các vấn đề lớn của thế giới như môi trường, y tế, giải trừ quân bị, nhân quyền, nhân đạo. Trong quan hệ với Việt Nam, văn phòng UN tại Geneve và cá nhân Ngài Phó TTK cũng có những đóng góp quí báu thời gian qua, trong đó có việc giúp đỡ đoàn Việt Nam hoàn thành tốt nhiệm kì Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an và trình bày thành công Báo cáo kiểm định định kì (UPR).

Xét về qui mô, Văn phòng LHQ tại Geneve lớn hơn so với trụ sở chính tại New York. Các tổ chức thuộc UN chủ yếu cũng đóng tại đây. Tại trụ sở này mỗi năm có trên 8000 cuộc họp về các vấn đề quan trọng của thế giới được diễn ra. Theo Đại sứ Vũ Dũng, Trưởng phái đoàn VN tại Geneve, chúng ta chỉ cần dự họp chứ chưa nói phải chuẩn bị nội dung, đóng góp, tranh luận một phần trong số đó cũng hết thời gian của hơn một chục người ở đây rồi. ...

...Vì vậy việc nâng cao trình độ của các cán bộ tham gia LHQ là hết sức cần thiết. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhân dịp này đã đề nghị Ngài Phó TTK giúp đỡ Việt Nam trong lĩnh vực đào tạo nhân sự để hoàn thành trách nhiệm của mình tại tổ chức quốc tế lớn nhất này..

Gặp gỡ với những người đứng đầu của các tổ chức quốc tế đóng tại Geneva như ILO, IOM, WHO, người đứng đầu chính phủ đánh giá cao sự giúp đỡ của các tổ chức này đối với Việt Nam trong thời gian qua và khẳng định Việt Nam không chỉ gia nhập mà đang tham gia  tích cực và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế trong các vấn đề của thời đại. Đặc biệt trong năm 2010, khi đảm nhiệm cương vị chủ tịch ASEAN, Việt Nam sẽ đại diện cho khối này tham gia hợp tác, đăng cai các hội nghị quốc tế về lao động, về sáng kiến "Một LHQ" và cúm gia cầm...

Trong một thời gian dài, Việt Nam đã thu hút được sự tập trung của thế giới nhưng dưới  lăng kính ngưỡng mộ vì dám đương đầu với các thế lực hùng mạnh nhất thế giới, thông cảm vì sự đói nghèo, chia sẻ vì mới gia nhập vào cộng đồng quốc tế. Nhưng ánh mắt của thế giới đối với chúng ta giờ đây đã không còn trở nên một chiều nữa. Việt Nam đã nhận được nhiều sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế và vẫn đang còn khó khăn nhưng chúng ta cũng bắt đầu "cho". Kinh nghiệm của Việt Nam đương đầu với khủng hoảng tài chính năm qua, kinh nghiệm chống lại các dịch cúm trong nhiều năm, xuất khẩu gạo luôn chiếm một phần năm của toàn thế giới là những bài học và đóng góp không nhỏ cho nhân loại. Chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tới WTO và Văn phòng LHQ tại Geneve đã khẳng định những nỗ lực của Việt Nam trong quá trình hội nhập và cũng đã đem đến những nét mới trong sự hợp tác hai chiều trên cơ sở công bằng và tôn trọng lẫn nhau.

Tùng Lâm(từ Geneve)