Triệu Đại sứ và Tùy viên quân sự Mỹ tại Bắc Kinh đến bày tỏ phản đối, tuyên bố ngừng mọi hoạt động giao lưu quân sự cấp cao Mỹ - Trung, đe dọa trừng phạt các tập đoàn sản xuất vũ khí Mỹ, thậm chí bảo lưu quyền sử dụng biện pháp mạnh là tất cả những gì cộng đồng quốc tế được nghe về phản ứng của Bắc Kinh sau khi Mỹ tuyên bố sẽ tiếp tục triển khai gói hợp đồng bán vũ khí cho Đài Loan trị giá 6,4 tỉ USD.

Ngày 30/01, Nhà Trắng tuyên bố sẽ tiếp tục bán cho giới cầm quyền đảo Đài Loan 60 chiếc trực thăng UH60, 114 quả tên lửa Patriot, 2 tàu rà phá ngư lôi, tên lửa chống tàu ngầm và hệ thống chỉ huy tác chiến.

Hai hạng mục được dư luận chú ý nhất là chiến đấu cơ phản lực F16C/D và tàu ngầm sử dụng động cơ diesel không thấy xuất hiện trong đợt giao dịch này. Gần như ngay lập tức Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và các cơ quan hữu quan của Trung Quốc đã lên tiếng phản đối.

Lindsey Graham, nghị sĩ đảng Cộng Hòa trả lời báo chí cho hay, Washington cam kết sẽ cung cấp đầy đủ vũ khí “mang tính phòng vệ” nhằm giúp người dân đảo Đài Loan có đủ tự tin để cùng Trung Quốc đại lục đàm phán, tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho hai bờ eo biển Đài Loan.

Mỹ sẽ không vì sự lo ngại của Trung Quốc mà từ bỏ những nỗ lực này. Tuy nhiên, trước khi triển khai hoạt động bán vũ khí cho Đài Loan, Washington sẽ báo trước cho “ông bạn” Bắc Kinh về nội dung, mục đích của hoạt động này.

Vấn đề dư luận hiện nay đang đặt ra là quan hệ Trung - Mỹ sẽ đi về đâu sau sự kiện này? Động thái Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan bất chấp sự phản đối gay gắt từ phía Trung Quốc sẽ ảnh hưởng đến quan hệ song phương ở mức độ nào?

Nếu nhìn vào những phản ứng ngoại giao hay còn gọi là cuộc “khẩu chiến” giữa hai cường quốc xung quanh sự vụ này dư luận có cảm tưởng dường như Mỹ và Trung Quốc sắp “từ mặt nhau” đến nơi, sự thật liệu có giống như những gì người ta suy đoán?

Chiến đấu cơ F16C/D

Trên thực tế, kể từ khi hai nước này thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức từ năm 1979 tới nay, hiếm có khi nào quan hệ quân sự Trung - Mỹ duy trì được trạng thái “cơm lành canh ngọt” trong một năm mà không xảy ra chuyện “đá thúng đụng nia”.

Chính sự phập phù trong quan hệ song phương suốt những năm qua khiến nhiều nhà phân tích có cảm giác những phản ứng vừa rồi của Bắc Kinh vẫn chỉ là “bình mới rượu cũ” mà thôi, ngoài “cực lực phản đối”, “gây tổn hại nghiêm trọng lợi ích”, “yêu cầu Mỹ lập tức chấm dứt”… người ta chưa thấy một động thái nào mới mang tính đột phá.

Có phân tích gia đặt câu hỏi, nếu thực sự Bắc Kinh “căm phẫn” hành động “phá hoại hòa bình, ổn định ở hai bờ eo biển Đài Loan và gây phương hại nghiêm trọng đến lợi ích căn bản của Trung Quốc” mà Nhà Trắng đang theo đuổi thì Trung Quốc còn chờ gì nữa mà không lập tức ra đòn trả đũa?

Cách đây không lâu, Bắc Kinh đã bộc lộ sự giận dữ của mình bằng việc trình làng màn thử nghiệm tên lửa đánh chặn Hồng Kỳ nhằm “đáp lễ” hơn 200 quả tên lửa Patriot III Washington quyết định bán cho giới chức Đài Loan. Phản ứng lần này của Bắc Kinh mới nghe thì gay gắt, to chuyện đấy, nhưng về bản chất lại mới chỉ dừng ở “đòn gió” nghe ngóng tình hình.

Trực thăng UH60

Thời điểm công du Washington của ông Hồ Cẩm Đào - Chủ tịch Trung Quốc sắp đến gần, tuy nhiên chưa có dấu hiệu nào cho thấy Bắc Kinh sẽ trì hoãn hoặc hủy bỏ chuyến thăm này để phản đối Nhà Trắng.

Điều đó cho thấy, thực sự hai “ông lớn” này còn có quá nhiều vấn đề cần quan tâm và phải ngồi lại với nhau tìm cách giải quyết thay vì “ăn miếng trả miếng” trong vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan. Tuy nhiên nói như vậy không có nghĩa Bắc Kinh sẽ chấp nhận “ngậm bồ hòn làm ngọt”, còn nhiều biện pháp khác để “cảnh cáo người khổng lồ”.

Người Trung Quốc thừa hiểu vai trò của mình và người Mỹ cần gì ở họ trong Thường trực Hội đồng bảo an cũng như các vấn đề hạt nhân Iran, Bắc Triều Tiên, chống khủng bố… Rất có thể rồi đây Mỹ sẽ vấp phải những trở ngại không nhỏ trong các vấn đề này.

Nhiều công ty, tập đoàn sản xuất vũ khí của Mỹ tham gia gói dự án cung cấp “hàng nóng” cho đảo Đài Loan có hoạt động làm ăn ở Đại lục sắp tới sẽ phải đương đầu với những đòn roi trừng phạt của Trung Quốc. Trong hoạt động tranh chấp thương mại, người Mỹ sẽ phải đối mặt với những phản ứng và biện pháp cứng rắn hơn từ phía Bắc Kinh để trả giá cho những tổn hại nghiêm trọng về lợi ích căn bản Mỹ gây ra cho Trung Quốc.

Tên lửa Patriot Mỹ được bố trí trên lãnh thổ Nhật Bản

Sở dĩ người Mỹ tiếp tục bán vũ khí cho đảo Đài Loan là do Nhà Trắng cảm thấy bất an trước việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự và ngày càng đe dọa đến các lợi ích chiến lược của Mỹ ở Đông Á và các khu vực khác.

Con át chủ bài trong phi vụ làm ăn này chính là chiến đấu cơ F16C/D và tàu ngầm động cơ diesel Mỹ vẫn chưa tung ra. Phải chăng đây sẽ là “món quà ra mắt” người đứng đầu nhà nước Trung Quốc trước chuyến thăm Washington với thông điệp người Mỹ vẫn đang hiện diện ở Đông Á?

Trong khoảng thời gian này, liệu Trung Quốc có tìm cách dàn xếp cho êm chuyện hay đánh liều sống mái một phen với Mỹ? Trong khi vấn đề Bắc Triều Tiên còn đang căng thẳng, quan hệ Mỹ - Trung xấu đi như vậy càng làm cho bầu không khí chính trị Đông Á trở nên ngột ngạt và tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng nổ.

Theo Khoa học & Đời sống