Thế giới toàn cảnh Thứ Hai, 05/12/2011-8:11 AM
Máy bay không người lái của Mỹ: Những sát thủ trên không
Với khả năng giám sát và không chiến cực kỳ hiệu quả, phi cơ không người lái là công cụ sát thương hữu ích của quân đội Mỹ trên chiến trường. Tuy nhiên, nó cũng là tâm điểm tranh cãi khi nó được cho là đã tấn công nhầm thường dân, thậm chí là bi kịch như trong vụ bắn nhầm binh sĩ của Pakistan mới hôm 26/11 vừa qua.

Việc sử dụng máy bay không người lái trên chiến trường giúp giảm thiểu thương vong cho binh sĩ. Tuy nhiên, hạn chế của nó là trong một số trường hợp vẫn tấn công nhầm thường dân. Theo số liệu của tổ chức New America Foundation, từ năm 2004 tới nay, các máy bay không người lái của Mỹ đã giết hơn 2.500 người, trong đó có khoảng 500 dân thường Pakistan bị bắn nhầm.

Thậm chí, mới đây nhất, trong sự cố ngày 26/11, các máy bay chiến đấu của NATO từ Afghanistan bay sang tấn công trúng hai vị trí của quân đội Pakistan ở khu vực bộ tộc Mohmand giáp biên giới, giết chết 24 lính và làm bị thương 13 người trong tổng số 40 quân đóng tại đó. Đây là vụ bắn nhầm lính Pakistan tệ hại nhất kể từ khi Pakistan liên minh với Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố sau 11/9/2001. Từ những sự cố trên, người ta đặt câu hỏi, liệu loại máy bay hiện đại này có thể thay thế quân nhân?

Hiện đại và ưu việt

Không sai. Theo BBC, chính phủ Mỹ tin rằng máy bay không người lái giúp họ tiêu diệt những thủ lĩnh của khủng bố ở những nơi mà các phương tiện quân sự truyền thống không phát huy tác dụng. Cụ thể, vụ tiêu diệt gọn thủ lĩnh Al-Qaeda tại bán đảo Ảrập Anwar al-Awlaki là lần hành động thành công nhất của máy bay không người lái Mỹ cho đến nay.

Theo tạp chí Airforce Technology, Predator là một trong số các máy bay không người lái được sử dụng nhiều hiện nay, do tập đoàn General Atomics Aeronautical System của Mỹ chế tạo. RQ-1 là phiên bản đầu của Predator, có khả năng bay ở tầm trung. Được sử dụng trong hoạt động giám sát và do thám, RQ-1 có radar, máy quay chống rung tự động với hai chế độ quan sát ngày và ban đêm. Ngoài ra chúng còn có hệ thống ngắm quang phổ kết hợp với máy dò mục tiêu hồng ngoại và đèn chiếu laser. Với động cơ Rotax, những chiếc RQ-1 có thể bay quãng đường 740km và hoạt động liên tục 14 giờ trước khi về căn cứ. Chúng thường hoạt động ở độ cao khoảng 7.600m. Dữ liệu mà RQ-1 Predator thu thập có thể được gửi tới binh sĩ trên chiến trường lẫn trung tâm chỉ huy trên toàn thế giới qua vệ tinh viễn thông.

MQ-1 Predator là phiên bản nâng cấp từ RQ-1 nên đa năng hơn. Chúng được sản xuất từ năm 2002. Ngoài giám sát, do thám, MQ-1 còn có khả năng chiến đấu. Chúng có thể mang theo hai tên lửa chống tăng AGM-114 Hellfire và nhiều loại đạn khác. Thời gian hoạt động liên tục của MQ-1 cũng tăng lên 40 giờ, gần gấp 3 lần so với RQ-1. Với các tính năng ưu việt, MQ-1 được coi là trợ thủ đắc lực cho quân đội Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố, đặc biệt là tại Iraq và Afghanistan. Nhiệm vụ chính của nó là ngăn chặn đối phương và tiến hành trinh sát có vũ khí. Ngoài ra, MQ-1 còn hoạt động như một đài quan sát di động trên chiến trường để hỗ trợ cho các đơn vị khác.

Hiện tại hãng General Atomics đã sản xuất 360 Predator, trong đó có 285 RQ-1 và 75 MQ-1. Chi phí cho mỗi chiếc xấp xỉ 4,5 triệu USD. Ngoài Predator, ở Iraq và Afghanistan còn có loại máy bay không người lái Pioneer, Corax bay tầm thấp và Global hawk bay tầm cao.

Nói chung, máy bay không người lái không những có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ của máy bay thông thường, mà còn có nhiều ưu điểm như chi phí thấp, dễ dàng thao tác, có thể giảm thiểu thương vong…, do đó, theo Washington Post, nó đang trở thành vũ khí đắc lực nhất của quân đội Mỹ. Theo kế hoạch, đến năm 2012, Mỹ sẽ xây dựng các trung đội không quân, mỗi trung đội gồm 12 máy bay không người lái, số lượng máy bay không người lái sẽ chiếm 1/3 số máy bay tầm xa. Đến 2025, khoảng 90% chiến cơ quân đội Mỹ là máy bay không người lái.

Nhưng cũng... “hại điện”

Các vụ không kích của máy bay không người lái tuy có giúp quân Mỹ tiêu diệt được một số đối tượng, nhưng cũng gây ra không ít những điều tai hại. Số liệu mới được công bố về số lượng dân thường thương vong bởi các cuộc không kích của máy bay không người lái tại chiến trường Pakistan đã khiến người ta kinh ngạc.

Báo cáo của Cơ quan báo chí điều tra có trụ sở ở London ngày 15/10/2011, cho biết trong 300 vụ không kích tại các khu vực bộ lạc của Pakistan kể từ tháng 6/2004, các máy bay không người lái của Mỹ đã giết hại 775 thường dân Pakistan, trong đó có 173 trẻ em và làm bị thương khoảng 1.200 người, chủ yếu tại Wazristan, giáp Afghanistan. Ông Chris Woods, trưởng cơ quan điều tra cuộc chiến tranh bí mật của Mỹ này cho biết, các số liệu trên được tổng hợp từ các nguồn tin báo chí có uy tín, bao gồm các cơ quan báo chí quốc tế và phương tiện truyền thông đáng tin cậy của Pakistan.

Mặc dù xảy ra nhiều vụ máy bay không người lái bắn nhầm thường dân như báo cáo đã đưa, song dường như trước đây giữa Mỹ và Pakistan có thỏa thuận ngầm, ít thấy Pakistan cáo buộc Mỹ về những sai lầm mà cường quốc này gây ra cho người vô tội, kể cả hồi năm ngoái, một chiến đấu cơ Mỹ thuộc lực lượng hỗ trợ an ninh quốc tế (ISAF) tấn công nhầm chốt an ninh ở biên giới Pakistan, làm 2 binh sĩ thiệt mạng.

Tuy nhiên, lần này thì khác. Bộ Ngoại giao Pakistan lên án mạnh mẽ việc các máy bay không người lái của NATO không kích các đồn biên phòng khiến 24 binh sĩ của họ thiệt mạng hôm 26/11/2011. Xinhua dẫn lời một số quan chức Pakistan cho hay, các phi cơ chiến đấu không người lái của NATO đã bay từ Afghanistan tới vùng Mohmmand tiếp giáp Afghanistan và oach kích ít nhất 3 đồn biên phòng của Pakistan. 24 binh lính thiệt mạng và 13 người khác bị thương vì các vụ tấn công, còn các đồn biên phòng bị phá hủy hoàn toàn. Tất nhiên, NATO giải thích đây là “sự cố không chủ định”, xảy ra ở một địa hình khắc nghiệt, nơi rất khó phân biệt vị trí của phe nào.

Để trả đũa, chính quyền Pakistan đã tuyên bố đóng cửa tuyến đường cung cấp hậu cần có tính sống còn cho lực lượng ISAF đang chiến đấu ở Afghanistan ngay trong ngày diễn ra phi vụ “tấn công nhầm” của NATO 26/11. Không dừng lại, Chính phủ Pakistan còn tuyên bố sẽ xem xét lại tất cả các quan hệ hợp tác quân sự, ngoại giao và tình báo với ISAF. Ngoài ra, giới chức Pakistan cũng khăng khăng đòi Mỹ phải rời khỏi căn cứ không quân Shamsi trong vòng 15 ngày. Căn cứ Shamsi là “nhà” của các máy bay không người lái của Mỹ làm nhiệm vụ tìm diệt mạng lưới khủng bố Al-Qaeda và Taliban tại khu vực bộ lạc Pakistan.

Điều trớ trêu là cuộc không kích trên diễn ra chỉ một ngày sau cuộc gặp giữa Tướng Ashfaq Parvez Kayani của Pakistan và Tướng John Allen của Mỹ để thảo luận về các biện pháp hợp tác và liên lạc giữa quân đội Pakistan, các lực lượng của NATO và quân đội Afghanistan nhằm tăng cường kiểm soát biên giới ở cả hai bên. Sự kiện này dù là sự cố tấn công nhầm đầu tiên trong năm 2011, song nó lại góp phần đánh dấu thêm vào năm quan hệ tồi tệ giữa Mỹ và Pakistan, nối dài thêm căng thẳng sau vụ tấn công tiêu diệt trùm khủng bố Bin Laden của Mỹ trên lãnh thổ Pakistan mà không báo trước.

Tuy nhiên, để hợp tác hiệu quả trong hoạt động chống khủng bố, việc xây dựng lòng tin giữa ba bên Mỹ-Pakistan-Afghanistan là yếu tố thiết yếu. Song thực tế, điều này đòi hỏi phải thiện chí và nỗ lực trong nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ giữa các bên. Còn trong thời điểm hiện tại, mọi người đành chấp nhận một thực tế là sự nghi kỵ và cảnh giác lẫn nhau vẫn tồn tại bất chấp sự hợp tác chung giữa bộ ba Mỹ - Pakistan và Afghanistan.

Hoàng Minh


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]




    Tư liệu
    IPU tái khẳng định cam kết về hòa bình và dân chủ Các nước nhỏ trong hệ thống quốc tế
    Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 2) Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 1)
    Ngoại giao biến đổi khí hậu: Thỏa hiệp là chủ đạo? Tác động của toàn cầu hóa tới chủ nghĩa dân tộc
    Vũ khí hạt nhân giúp duy trì hòa bình? An ninh hạt nhân, an ninh toàn cầu
    Tại sao Crimea lại trở thành điểm nóng? Cuộc chiến màu sắc ở Thái Lan
    Kết quả kiểm phiếu sơ bộ: Bà Rousseff tái đắc cử Tổng thống Brazil Hải quân Mỹ và Philippines tập trận đổ bộ gần Biển Đông
    Mexico: Một chính trị gia bị sát hại khi đang ăn sáng Afghanistan: Tân Tổng thống tuyên thệ nhậm chức
    Tổng thống Obama thừa nhận đã đánh giá thấp mối đe dọa từ IS ASEAN lên án IS
    Trung Quốc - Ấn Độ: Đàm phán hạ nhiệt tranh chấp Lầu Năm Góc: Chưa thể tuyên bố chiến thắng trước IS
    Hamas, Fatah nhất trí thiết lập chính phủ thống nhất ở Gaza ASEAN - Ấn Độ: Ngày càng gần nhau hơn
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ