Thế giới toàn cảnh Thứ Sáu, 17/02/2012-9:00 AM
Iran - phương Tây: Ai mạnh hơn?
Tàu đổ bộ New Orleans của Mỹ.
Các chuyên gia quân sự trên thế giới cho rằng không thể loại trừ khả năng Israel, Mỹ và phương Tây sẽ tấn công quân sự vào Iran. Tuy nhiên, thực tế, có nhiều lý do để khẳng định rằng cả Israel lẫn Mỹ và phương Tây đều phải thận trọng với ý định tấn công quân sự Iran. Chúng ta hãy thử so sánh tương quan lực lượng giữa phe thân và chống Iran xem tiềm lực của bên nào mạnh hơn?

Căng thẳng giữa Iran và Mỹ về vấn đề hạt nhân đã nhiều lần làm dấy lên lo ngại về khả năng Mỹ phát động chiến tranh hủy diệt các cơ sở hạt nhân của Iran. Thực tế, tại cuộc họp kín về Iran của Ủy ban Quân vụ Mỹ hôm 18/1, giới phân tích đều nhận định xác suất xảy ra xung đột vũ trang giữa Mỹ và Iran hiện nay cao hơn bất kỳ thời điểm nào từ năm 1988. Tuy nhiên, xác suất cao chưa phải là chiến sự sẽ xảy ra. Có nhiều yếu tố để Mỹ và đồng minh phải cân nhắc trước khi quyết định tấn công Iran. Chẳng hạn như tiềm lực quân sự của Iran thế nào? Nga và Trung Quốc có hỗ trợ Iran đến cùng...?

Nhìn lại mình

Trong trường hợp nổ ra chiến tranh với Iran, đơn vị tham chiến chủ yếu của Mỹ sẽ là Hạm đội 5 hiện đang đóng tại Bahrain, quốc gia nhỏ nằm đối diện với Iran tại vịnh Persic. Theo AP, 5 tàu sân bay và 6 tàu chở trực thăng tuần tra vùng biển của vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương sẽ được huy động trong trường hợp Mỹ tấn công Iran. Chỉ huy Hạm đội 5 của Mỹ Mark Fox còn tuyên bố hôm 12/2, các lực lượng đã sẵn sàng tấn công Iran nếu quốc gia này có bất cứ động thái khiêu khích nào trong khu vực. Ông Fox cho hay, quân đội Mỹ đã triển khai các vũ khí hủy diệt có khả năng tấn công trúng mục tiêu cao tại khu vực này.

Thực ra, đầu Năm mới, Mỹ, Anh và Pháp đã bắt đầu chiến dịch tăng cường quân sự mạnh mẽ với hàng loạt cuộc điều động binh lính tới các nước đồng minh sát Iran như Israel và Kuwait... Đặc biệt, việc điều tàu chiến đến khu vực vịnh Persic cho thấy quân đồng minh đang chuẩn bị tham chiến với Iran. Tờ Youm Sabia của Ai Cập cũng đưa tin, ngày 30/1, tàu ngầm hạt nhân Annapolis và tuần dương hạm Momsen của Mỹ đã vượt kênh đào Suez. Trước đó, tàu sân bay Abraham Lincoln dẫn đầu một nhóm tàu, trong đó có tàu Pháp và Anh, cũng tới khu vực này.

Đặc biệt, Israel, đồng minh của Mỹ ở khu vực, là quốc gia sốt ruột muốn tấn công Iran nhất vì một Iran có vũ khí hạt nhân là nguy cơ trực tiếp đối với Israel. Lực lượng Quốc phòng Israel có khoảng 176.500 quân, trong đó 133.000 thuộc Lục quân, 9.500 thuộc Hải quân và 34.000 thuộc Không quân. Nếu có chiến tranh, Israel có thể huy động thêm 560.000 quân dự bị. Bộ binh Israel cũng được trang bị khoảng 4.500 xe tăng, trong đó 700 chiếc M-60 của Mỹ, 200 chiếc Centurion của Anh. Israel cũng có tới 600 cỗ pháo tự hành M109 155mm do Mỹ chế tạo. Hải quân Israel có 3 tàu ngầm Dolphin, 3 tàu hộ tống Eilat và khoảng 60 tàu thuyền khác. Không quân Israel được coi là mạnh nhất trong khu vực, bao gồm 170 máy bay chiến đấu, 270 máy bay tấn công mặt đất và 80 trực thăng hiện đại. Nói chung, Israel là nước có kho vũ khí phong phú với nhiều loại xe tăng, tàu ngầm, máy bay hiện đại.

Tiềm lực quân sự của Iran

Nếu so về sức mạnh quân sự với Mỹ, Iran chắc chắn không thể so sánh. Song các nhà phân tích tin rằng Iran là đối thủ mạnh nhất Mỹ từng đối mặt vài thập kỷ qua.

Có thể nói, Iran là một trong số ít các quốc gia trong thế giới Hồi giáo có được thực lực quốc phòng đáng nể. Theo Global Fire Power, trang web đánh giá sức mạnh quân sự của các nước trên thế giới, Iran xếp thứ 12 về sức mạnh quân sự, chỉ sau các siêu cường quân sự như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Ấn Độ... Quân số chính thức của quân đội Iran là 545.000 người, quân dự bị 650.000 người, được chia làm 3 bộ phận bài bản gồm: Lục quân, Hải quân và Không quân. Lục quân Iran là lực lượng hùng hậu nhất của Iran và là lớn nhất trong khu vực vùng Vịnh với số lượng vũ khí ấn tượng. Hiện Iran có khoảng 2.000 xe tăng và 500 thiết giáp. Bộ binh Iran còn sở hữu 5.000 súng cối và nhiều tên lửa mặt đất do chính Iran sản xuất theo mẫu tên lửa Salyut của Nga và TOW của Mỹ. Hải quân Iran có 261 tàu chiến, 3 cảng chính, 3 tàu khu trục, 19 tàu ngầm... Song sức mạnh của lực lượng này chủ yếu được dồn cho 3 tàu ngầm 877 EKM do Nga chế tạo, sánh ngang tàu ngầm Dolphin của Israel. Không lực của Iran có 1.030 máy bay, 357 trực thăng và 319 sân bay.

Tuy nhiên, đáng chú ý nhất là kho vũ khí tên lửa của Iran. Nước này sở hữu một loạt tên lửa đạn đạo từ Shahab-1 tới Shahab-6 với tầm bắn từ 300km đến hàng nghìn km. Với tên lửa tầm xa 2.500km, Iran có thừa khả năng để tấn công Israel và Châu Âu. Thậm chí, nếu chiến tranh nổ ra, hạm đội 5 của Mỹ ở Bahrain (cách bờ biển Iran 150 hải lý) cũng dễ dàng bị các tên lửa thế hệ mới của Iran tấn công.

Tóm lại, Iran có sức mạnh quân sự đứng hàng đầu trong khu vực. Tuy về thực lực vũ khí, Iran còn thua kém Mỹ và phương Tây, nhưng Iran có thừa khả năng để gây khó dễ lâu dài cho các cường quốc nếu họ mạo hiểm tấn công.

Iran không đơn độc

Chưa hết, Iran còn có các đồng minh đáng gờm như phong trào Hamas ở Palestine và Hezbollah ở Lebanon. Đây là những lực lượng vốn coi Mỹ là “kẻ thù không đội trời chung”, có khả năng tiến hành những cuộc tấn công trả đũa có sức tàn phá lớn.

Đặc biệt, J.E. Dyer, sĩ quan tình báo Hải quân nghỉ hưu của Mỹ cho rằng, nếu Mỹ tấn công Iran, rất có thể dẫn đến sự can thiệp quân sự của Trung Quốc và Nga. Nga đã bắt đầu có hành động quân sự đáp trả Mỹ và NATO như điều tàu sân bay đến Địa Trung Hải tổ chức tập trận. Lo ngại Mỹ phát động các chiến dịch quân sự đối với Iran, Nga đã bắt đầu tập kết lực lượng ở biên giới Nga ở phía Nam, sơ tán gia đình quân nhân ở các chốt quân sự khu vực Caucasus, đồng thời đã tổ chức một cuộc tập trận quy mô lớn ở biển Caspian, mô phỏng tình huống nguồn dầu mỏ và khí đốt của nước này bị phương Tây đe dọa quân sự. Hiện nay, Nga và Trung Quốc đã thông qua nhiều cách thức, cho biết họ không có ý định tham gia bất kỳ hành động nào của Mỹ đối với Iran, cũng không có hứng thú chờ đợi ông Obama tái tạo cục diện thế giới.

Tóm lại, khéo lót đường cho cuộc chiến tại Iran khi trên các phương tiện truyền thông của Mỹ tràn ngập thông tin về hạt nhân của Iran, song Iran không giống với Iraq và càng khác Libya. Iran là quốc gia có sản lượng dầu mỏ khai thác hàng ngày thuộc vào hàng lớn nhất thế giới, chỉ sau Saudi Arabia. Nếu chiến tranh Iran nổ ra, giá dầu mỏ thế giới sẽ tăng vọt, đẩy nền kinh tế Mỹ và châu Âu vốn đang ngập trong nợ nần vào cảnh họa vô đơn chí. Khi đó, chính phủ Mỹ và các nước châu Âu sẽ khó chịu nổi áp lực từ người dân, nhất là trong bối cảnh nhiều nước đang chuẩn bị bước vào các cuộc bầu cử.

Mặt khác, theo ông Anthony Cordesman, nhà phân tích ở Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế Mỹ, chiến tranh sẽ là cơ hội để các phe đối lập trong nội bộ Iran tranh thủ khẳng định mình, trong bối cảnh trước cuộc bầu cử Tổng thống và Quốc hội năm 2013. Đó cũng sẽ là cơ hội để lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran được dịp thể hiện. Một cuộc chạm trán quân sự trực tiếp sẽ giúp phá vỡ thế cô lập ngoại giao trong khu vực, vốn luôn lo ngại vũ khí hạt nhân và sự lớn mạnh của nhánh Hồi giáo dòng Sunni. Như vậy, đối với Iran, việc chọn vị thế là nước duy nhất dám thách thức siêu cường Mỹ bỗng nhiên trở nên có lợi. Tuy nhiên, về tiềm lực quân sự, nếu chiến tranh xảy ra, Iran có thể bị thua.

Vì vậy, xét về nhiều lý do, hai bên chỉ có thể hoặc tiếp tục đấu “võ mồm”, hoặc triển khai quân lực có giới hạn với mục tiêu phô trương sức mạnh, trong đó theo nhà phân tích Cordesman, cách sau có thể giúp thúc đẩy hai bên nối lại đàm phán mà không mất sĩ diện.

Hoàng Minh


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]




    Tư liệu
    IPU tái khẳng định cam kết về hòa bình và dân chủ Các nước nhỏ trong hệ thống quốc tế
    Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 2) Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 1)
    Ngoại giao biến đổi khí hậu: Thỏa hiệp là chủ đạo? Tác động của toàn cầu hóa tới chủ nghĩa dân tộc
    Vũ khí hạt nhân giúp duy trì hòa bình? An ninh hạt nhân, an ninh toàn cầu
    Tại sao Crimea lại trở thành điểm nóng? Cuộc chiến màu sắc ở Thái Lan
    Kết quả kiểm phiếu sơ bộ: Bà Rousseff tái đắc cử Tổng thống Brazil Hải quân Mỹ và Philippines tập trận đổ bộ gần Biển Đông
    Mexico: Một chính trị gia bị sát hại khi đang ăn sáng Afghanistan: Tân Tổng thống tuyên thệ nhậm chức
    Tổng thống Obama thừa nhận đã đánh giá thấp mối đe dọa từ IS ASEAN lên án IS
    Trung Quốc - Ấn Độ: Đàm phán hạ nhiệt tranh chấp Lầu Năm Góc: Chưa thể tuyên bố chiến thắng trước IS
    Hamas, Fatah nhất trí thiết lập chính phủ thống nhất ở Gaza ASEAN - Ấn Độ: Ngày càng gần nhau hơn
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ