Liệu điều đó có tái diễn ở Syria? Có lẽ không, theo hai báo cáo đầu tuần này của Viện nghiên cứu về Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) và Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI). Cả hai cho rằng các cường quốc phương Tây sẽ có những thách thức lớn hơn khi can thiệp chống lại Tổng thống Bashar al-Assad, cả về mặt chính trị và quân sự.

SIPRI cho rằng không giống như ông Gaddafi, Tổng thống Assad đã nâng cấp hết sức lực lượng không quân và hải quân kể từ khi cuộc nổi dậy chống lại ông nổ ra một năm trước. Trong bản báo cáo đầu năm nay về chuyển giao vũ khí toàn cầu, SIPRI liệt kê ra hàng tỉ đô la đã được ông Assad chi để mua hệ thống vũ khí tiên tiến của Nga, phần lớn đã được chuyển giao trong năm ngoái. “Đây là hoạt động nâng cấp lớn”, ông Paul Holtom, nghiên cứu cao cấp của SIPRI nói về việc chuyển giao vũ khí. “Bất kỳ cuộc thảo luận nào về việc không kích Syria sẽ khó khăn hơn nhiều so với các lần can thiệp trước đây”. Ngoài ra, Syria từ năm 2007 cũng đã nâng cấp hàng trăm xe tăng T-72 để thích hợp hơn với các loại vũ khí tối tân.

Thực sự, bản thân Đại tá Gaddafi cũng là một kẻ thù “khó nhằn” hơn so với tính toán của các lãnh đạo liên minh. Chiến dịch “được hiểu là ở mức thấp nhất, trong quãng thời gian ngắn nhất” đã biến thành cuộc chiến tổng lực và gây khó cho quân đội châu Âu. “Các kho vũ khí của châu Âu đã phải cố gắng để xoay xở”, một nhà nghiên cứu cao cấp của RUSI nói. Thực tế, sau chiến dịch kéo dài hàng tháng trời, Thủ tướng Anh David Cameron và Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã thở phào nhẹ nhõm khi phiến quân Libya cuối cùng đã tiêu diệt được Gaddafi hôm 20/10 và kết thúc chiến dịch của NATO.

Cũng chính vì cuộc chiến Libya, các nhà lãnh đạo phương Tây càng khó giành sự ủng hộ tại LHQ về biện pháp quân sự chống lại ông Assad. Lần này, Nga với quyền phủ quyết tại HĐBA đã khẳng định sẽ không bỏ rơi đồng minh lâu năm của mình. Các quan chức Nga đã nhiều lần nói giới lãnh đạo phương Tây đã “lừa” họ tại LHQ trong tháng 3/2011 khi nói rằng các cuộc tấn công của NATO chỉ để bảo vệ dân thường chứ không phải là để lật đổ chính quyền Libya của Gaddafi; Trung Quốc cũng đã thể hiện quan điểm tương tự.

“Gaddafi không có những người bạn bè có quyền lực và thực sự bị cô lập, không giống như ông Assad”, báo cáo của RUSI viết. Và cho đến nay những “người bạn” đó vẫn đang sát cánh bên cạnh ông, một nhà lãnh đạo trong tay còn sẵn có nhiều loại vũ khí hiện đại khác.

Phương Nguyên (gt)