Thế giới toàn cảnh Thứ Tư, 23/05/2012-8:26 AM
Hội nghị thượng đỉnh NATO: Cần tư duy lãnh đạo mới
Mặc dù ra tuyên bố chung với lập trường thống nhất về một số vấn đề quan trọng như Afghanistan và hệ thống phòng thủ tên lửa hay quan hệ với Nga, nhưng có vẻ kết quả của Hội nghị thượng đỉnh NATO đầu tuần này tại Mỹ không được cho là thành công.

Sự kiện quan trọng của khối NATO lần này nhận được sự chú ý của cả thế giới trước hết vì bối cảnh diễn ra Hội nghị. Thứ nhất, đây không chỉ là Hội nghị thượng đỉnh NATO đầu tiên được tổ chức tại Mỹ trong 13 năm qua mà còn được tổ chức ngay tại quê hương của Tổng thống Barack Obama ngay trong năm bầu cử. Thứ hai, các nước thành viên NATO đang phải gánh chịu những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế tác động lớn đến ngân sách quốc phòng. Thứ ba, trong bài phát biểu hồi tháng 6/2011, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã làm sống lại cuộc tranh luận về việc chia sẻ gánh nặng giữa hai bờ Đại Tây Dương và những mâu thuẫn nội bộ liên minh khiến vấn đề đoàn kết liên minh trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là những căng thẳng với Nga liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa của khối này tại châu Âu vẫn chưa có hồi kết

Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực của chính quyền Obama để hội nghị thông qua những vấn đề nền tảng cơ bản của liên minh nhằm ghi điểm trước bầu cử, những vấn đề được đưa ra trong bản tuyên bố chung kết thúc hội nghị dường như không làm thỏa mãn những bên liên quan.

Trước hết là về vấn đề Afghanistan, tuyên bố về "quá trình chuyển giao" trách nhiệm bảo đảm an ninh từ Lực lượng Hỗ trợ An ninh Quốc tế (ISAF) sang Lực lượng an ninh quốc gia Afghanistan (ANSF) là "không thể đảo ngược" và sẽ hoàn thành vào cuối năm 2014 chắc chắn không làm làm tân Tổng thống Pháp Francois Hollande cảm thấy thoải mái, khi nhà lãnh đạo này từng cam kết sẽ đưa quân Pháp về nước trong năm 2012. Tiếp đó, "Quyết tâm xây dựng một nền hòa bình lâu dài và toàn diện với Nga" ở châu Âu cũng khó mà thực hiện khi vấn đề mấu chốt là hệ thống phòng thủ tên lửa chung giữa hai bên vẫn chưa có giải pháp cuối cùng.

Thực sự, các vấn đề cơ bản của NATO khó mà có giải pháp trọn vẹn khi những mâu thuẫn nội bộ vẫn tồn tại như lời của ông Robert Gates. Giới chức Mỹ vẫn thường chỉ trích các nước EU không chi đủ ngân sách cho quốc phòng, đóng góp một cách công bằng cho các hoạt động của NATO cũng như mất khả năng triển khai lực lượng thực hiện các nhiệm vụ. Trong khi đó, Mỹ lại khăng khăng theo đuổi kế hoạch thiết lập hệ thống phòng thủ tên lửa bất chấp thực tế hiện có ít bằng chứng cho thấy EU bị đe dọa bởi tên lửa từ Trung Đông. Điều này khiến không ít ý kiến cho rằng dự án sẽ gây hại nhiều hơn lợi cho các mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Đã 63 năm kể từ ngày hiệp ước được ký kết, NATO muốn biến mình thành một tổ chức an ninh toàn cầu của thế kỷ 21 để hướng tới một thế giới an toàn hơn. Nhưng NATO hiện nay, theo lời của Tổng thư ký Rasmussen, là "một trung tâm của một mạng lưới đối tác an ninh và trung tâm tư vấn về các vấn đề an ninh toàn cầu". Đó cũng là một "thể chế kết nối toàn cầu" với hơn 40 quốc gia đối tác và có quan hệ ngày càng nhiều với các tổ chức quốc tế. Nếu thảo ra các đường nối chỉ quan hệ của NATO với các nước và các tổ chức khác nhau sẽ tạo thành một mạng lưới có nhiều trung tâm, nhiều nhóm, giống như một bản đồ hành tinh và các dải thiên hà. Thế giới không còn đơn cực, cũng không phải hai cực hay đa cực, bởi các nhân tố quan trọng không phải là quốc gia đơn lẻ mà là các nhóm quốc gia có liên hệ ít nhiều chặt chẽ hơn. Đó là một mạng lưới an ninh đa trung tâm, trong đó các trung tâm là các tổ chức khu vực có quy mô và sức mạnh khác nhau. Do đó, mỗi quyết định của NATO sẽ ảnh hưởng đến phần còn lại của thế giới và cũng cần có sự "nhìn trước, ngó sau" để có thể đi đến một kết quả trọn vẹn.

Với tình hình mới, yêu cầu mới, ở độ tuổi "toan về già", phải chăng tổ chức này cũng cần có những thay đổi bên trong nội khối về cơ chế lãnh đạo, tài chính… để phù hợp với một tổ chức an ninh của thế kỷ 21?

Nguyễn Kim


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]




    Tư liệu
    IPU tái khẳng định cam kết về hòa bình và dân chủ Các nước nhỏ trong hệ thống quốc tế
    Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 2) Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 1)
    Ngoại giao biến đổi khí hậu: Thỏa hiệp là chủ đạo? Tác động của toàn cầu hóa tới chủ nghĩa dân tộc
    Vũ khí hạt nhân giúp duy trì hòa bình? An ninh hạt nhân, an ninh toàn cầu
    Tại sao Crimea lại trở thành điểm nóng? Cuộc chiến màu sắc ở Thái Lan

    Hải quân Mỹ và Philippines tập trận đổ bộ gần Biển Đông Mexico: Một chính trị gia bị sát hại khi đang ăn sáng
    Afghanistan: Tân Tổng thống tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Obama thừa nhận đã đánh giá thấp mối đe dọa từ IS
    ASEAN lên án IS Trung Quốc - Ấn Độ: Đàm phán hạ nhiệt tranh chấp
    Lầu Năm Góc: Chưa thể tuyên bố chiến thắng trước IS Hamas, Fatah nhất trí thiết lập chính phủ thống nhất ở Gaza
    ASEAN - Ấn Độ: Ngày càng gần nhau hơn Hàn Quốc: Triều Tiên phải từ bỏ sản xuất vũ khí hạt nhân
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ