Thế giới toàn cảnh Thứ Năm, 14/06/2012-3:13 PM
Tây Ban Nha: Tìm lối ra cho khủng hoảng
Các ngân hàng Tây Ban Nha đang ngồi trên một núi nợ khoảng 184 tỷ euro. Gần đây nhất, Tây Ban Nha đã bơm hơn 23 tỷ euro chỉ để cứu Bankia.
Theo một số chuyên gia phân tích, mặc dù các thị trường chứng khoán toàn cầu khởi sắc hơn trong phiên giao dịch đầu tuần sau khi Eurozone cung cấp khoản vay khổng lồ để cứu hệ thống ngân hàng yếu kém của Tây Ban Nha, nhưng kế hoạch này chỉ là giải pháp mang tính tạm thời, bởi lẽ Tây Ban Nha cũng như Eurozone vẫn còn tồn tại rất nhiều vấn đề cần phải khắc phục.

Ngày 12//20126, hãng xếp hạng tín nhiệm quốc tế Fitch tuyên bố tiếp tục hạ bậc xếp hạng tín nhiệm 18 ngân hàng nữa của Tây Ban Nha.

Quyết định trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi Fitch thực hiện biện pháp tương tự đối với hai ngân hàng lớn nhất Tây Ban Nha là Santander và BBVA, bất chấp gói cứu trợ trị giá 100 tỷ euro (tương đương 125 tỷ USD) mà Liên minh châu Âu (EU) vừa tuyên bố dành cho nước này để cứu hệ thống ngân hàng đang thiếu vốn.

Điều này đã làm dấy lên lo ngại cuộc khủng hoảng nợ tại châu Âu lại tiếp tục bùng nổ với tâm điểm mới là Tây Ban Nha, đe dọa sự tồn tại của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone).

Từ khủng hoảng của hệ thống ngân hàng

Tây Ban Nha là nền kinh tế lớn thứ 4 trong Eurozone, thứ 5 trong EU và thứ 8 trên toàn thế giới. Trong giai đoạn đầu những năm 2000, Tây Ban Nha từng được coi là một trong những quốc gia trong Eurozone có tốc độ tăng trưởng kinh tế vững chắc nhất, với mức trung bình từ 3 đến 4% mỗi năm. Thậm chí, trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2007, nhờ ngân sách nhà nước thặng dư, Tây Ban Nha còn được coi là một trong những thành viên Eurozone có tỷ lệ nợ công thấp kỷ lục (40% GDP). Thành tích trên có được chủ yếu là nhờ tăng trưởng trong lĩnh vực bất động sản của Tây Ban Nha.

Vào giai đoạn cực thịnh, Tây Ban Nha đã xây dựng khối lượng nhà tương đương với tổng khối lượng của hai nước Pháp và Đức cộng lại, cho dù dân số Tây Ban Nha chỉ bằng 1/3 so với hai quốc gia này. Một khi nền kinh tế nước này tập trung “thổi phồng” quá nhiều vào một lĩnh vực thì hậu quả tất yếu là “quả bóng” nhà đất ở Tây Ban Nha căng quá nên đã vỡ. Đất nước này hiện có khoảng một triệu căn hộ chưa có người mua.

Khủng hoảng nhà đất ở Tây Ban Nha đã gây ra những hệ lụy khôn lường. Khi thị trường bất động sản sụp đổ, cả nền kinh tế Tây Ban Nha cũng bị đổ theo. Tỷ lệ thất nghiệp đang từ 8% năm 2007 nhảy vọt lên gần 25% hiện nay, trong đó gần như một nửa thanh niên dưới 26 tuổi không có việc làm. GDP của Tây Ban Nha năm 2012 dự đoán sẽ thấp hơn đến 5% so với thời điểm năm 2008. Tỷ lệ nợ công so với GDP đang từ 40% GDP được đẩy lên tới 74% vào cuối năm 2012. Cán cân chi thu nhà nước đang từ thế thặng dư nay bị thâm hụt tới 8% GDP.

Đặc biệt, hệ thống ngân hàng của nước này chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Hiện tượng bong bóng địa ốc và lãi suất thấp đã khiến các ngân hàng Tây Ban Nha bất cẩn khi cấp tín dụng cho tư nhân vay.

Theo Viện Tài chính Quốc tế (IIF), ngành ngân hàng Tây Ban Nha trong tài khóa 2012-2013 sẽ bị thua lỗ 260 tỷ euro và cần được rót thêm khoảng 60 tỷ euro vốn để tránh bị vỡ nợ. Trong đó, nợ khó đòi của Tây Ban Nha lên tới gần 200 tỷ euro và chỉ khoảng 25% số nợ khó đòi của ngân hàng được bảo đảm. Đáng lo ngại hơn là có tới 60% nợ khó đòi đang bị mắc kẹt trong thị trường bất động sản. Điều này có nghĩa là trong trường hợp các ngân hàng Tây Ban Nha không đòi được nợ, thì các chủ nợ của ngân hàng nước này sẽ trắng tay. Giá nhà đất tại Tây Ban Nha hiện đang tiếp tục lao dốc với mức độ trung bình là từ 12 đến 14% một năm. Hậu quả là những người đi vay lãi ngân hàng để mua nhà nay đang trông thấy tài sản của họ bị mất giá, thậm chí trị giá căn nhà đã mua còn thấp hơn so với khoản nợ mà họ đã phải đi vay để có được căn hộ đó.

Hiện tại, các ngân hàng nước này đang ngồi trên một núi nợ khoảng 184 tỷ euro, vì đã tài trợ cho ngành xây dựng. Kể từ khủng hoảng bất động sản năm 2008 tới nay, Chính phủ Tây Ban Nha đã phải ra tay cứu 8 ngân hàng khỏi bị phá sản. Gần đây nhất, Tây Ban Nha đã bơm hơn 23 tỷ euro chỉ để cứu Bankia, ngân hàng lớn thứ 4 trên toàn quốc và kiểm soát đến 10% các hoạt động tài chính quốc gia. Đau đầu hơn cả là Tây Ban Nha đang phải đi vay của quốc tế với lãi suất 10 năm hơn 6,5% để bơm tiền cho các ngân hàng, so với mức lãi suất mà Đức phải trả chỉ là 1,5%, tức chênh lệch tới 5 điểm phần trăm. Độ chênh này đã từng là tín hiệu đầu tiên báo trước “cơn bão” đối với một số nước như Hy Lạp, Ailen và Bồ Đào Nha, khi chính quyền các nước này buộc phải cầu cứu EU và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hỗ trợ.

Đặc biệt, trong tháng 4/2012, các nhà đầu tư đã chuyển hơn 66 tỷ euro ủy thác ra nước ngoài. Theo Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha thì đây là một kỷ lục chưa từng có kể từ khi thống kê tài chính này được sử dụng vào năm 1990. Bài toán nan giải đang đặt ra với Tây Ban Nha là khi ngành ngân hàng gặp khó khăn thì chính phủ phải can thiệp bằng cách bơm thêm vốn cho các ngân hàng. Điều này có nghĩa là nợ công của Tây Ban Nha trong tương lai không xa sẽ tăng thêm nữa và bản thân Tây Ban Nha sẽ bị hạ điểm tín nhiệm. Trong lúc kinh tế suy thoái như hiện nay, Tây Ban Nha sẽ càng khó huy động vốn và sẽ phải trả lãi suất còn cao hơn so với hiện nay. Nói cách khác, cũng như Hy Lạp, Ailen và Bồ Đào Nha trước đây, Tây Ban Nha đang bị dồn vào chân tường. Trong khi, Tây Ban Nha hiện chiếm tới 12% GDP của toàn bộ khu vực Eurozone, còn ba nước Hy Lạp, Ailen và Bồ Đào Nha cộng lại mới chỉ tạo ra 6% GDP của toàn khối.

Đến gói cứu trợ khẩn cấp 100 tỷ euro của EU

Trước tình hình nguy cấp trên, Chính phủ Tây Ban Nha buộc phải đề nghị Liên minh Châu Âu trợ giúp khẩn cấp để tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, nhằm tránh nguy cơ đổ vỡ của nước này.

Ngày 9/6/2012, sau cuộc họp khẩn cấp, các Bộ trưởng Tài chính Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu tuyên bố sẵn sàng dành cho Tây Ban Nha khoản trợ giúp tài chính lên tới 100 tỷ euro, nhằm vực dậy ngành ngân hàng đang điêu đứng của nước này. Khoản cho vay trên sẽ được trích từ Quỹ Ổn định Tài chính châu Âu (EFSF) và Cơ chế ổn định châu Âu (ESM) - ESM dự kiến có hiệu lực từ tháng 7/2012. Điều kiện cho khoản trợ giúp này đối với Chính phủ Tây Ban Nha chỉ là phải chấn chỉnh các khu vực tài chính.

Theo các chuyên gia phân tích, đây là lần đầu tiên Eurozone áp dụng biện pháp ngăn ngừa để hỗ trợ một thành viên của khu vực tránh khỏi việc ngừng giao dịch trên thị trường. Sự kiện này cho thấy Đức đã thay đổi quan điểm, khi trụ cột kinh tế này trước đây từng nhấn mạnh rằng tất cả các gói cứu trợ sẽ chỉ là "giải pháp cuối cùng". Các nhà phân tích cũng cho rằng, quyết định cứu trợ Tây Ban Nha là bước tiến mới linh hoạt hơn trong cách giải quyết cuộc khủng hoảng, hoặc đó là do các nhà lãnh đạo châu Âu đã nhận ra rằng hành động nhanh chóng là cách giúp tiết kiệm tiền một cách hiệu quả.

Ngay lập tức, khoản cho vay của Eurozone dành cho các ngân hàng Tây Ban Nha đã nhận được những phản hồi tích cực. Thủ tướng nước này, Mariano Rajoy, đã ca ngợi quyết định trên là một thắng lợi cho đất nước ông và cho cả Châu Âu, giúp tăng cường sự tín nhiệm của đồng tiền chung euro nói riêng và EU nói chung. Đồng thời, nó cũng thể hiện lòng tin của EU đối với các nỗ lực cải cách và biện pháp khắc khổ mà nước này đang theo đuổi.

Chủ tịch Ủy ban Châu Âu (EC) Jose Manuel Barroso và Ủy viên phụ trách kinh tế của EU Olli Rehn bày tỏ "hoan nghênh ý định của Tây Ban Nha đề nghị Eurozone hỗ trợ tái cơ cấu lĩnh vực tài chính của nước này cũng như phản ứng tích cực của Eurozone". Ông Olli Rehn nhấn mạnh, khoản cho vay của Eurozone dành cho Tây Ban Nha là "dấu hiệu rất rõ ràng" cho thấy Eurozone sẵn sàng hành động để xoa dịu các thị trường tài chính và hạn chế sự lây lan của cuộc khủng hoảng nợ châu Âu.

Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu (G-8) cũng hoan nghênh kế hoạch của Eurozone, nhằm thay đổi cơ cấu vốn của các ngân hàng Tây Ban Nha; đồng thời cho rằng động thái này đánh dấu một bước đi quan trọng tiến tới hội nhập tài chính trong khu vực.

Trong khi đó, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), bà Christine Lagarde cũng hoan nghênh quyết định trợ giúp tài chính của Eurozone dành cho Tây Ban Nha. Bộ trưởng Tài chính các nước Đức, Pháp, Mỹ, Nhật Bản cũng lên tiếng hoan nghênh động thái này của Eurozone.

Vẫn nhiều rủi ro

Theo một số chuyên gia phân tích, mặc dù các thị trường chứng khoán toàn cầu khởi sắc hơn trong phiên giao dịch đầu tuần sau khi Eurozone cung cấp khoản vay khổng lồ để cứu hệ thống ngân hàng yếu kém của Tây Ban Nha, nhưng kế hoạch này chỉ là giải pháp mang tính tạm thời, bởi lẽ Tây Ban Nha cũng như Eurozone vẫn còn tồn tại rất nhiều vấn đề cần phải khắc phục.

Các chuyên gia phân tích cho rằng, tuy khoản cho vay nói trên có thể giúp làm dịu những căng thẳng trên thị trường tài chính và giúp các nhà hoạch định chính sách EU có thêm thời gian thúc đẩy các kế hoạch đang được bàn thảo, như thành lập liên minh ngân hàng, quỹ cứu trợ và cơ chế bảo đảm tiền gửi cho người dân..., nhưng không giải quyết được cuộc khủng hoảng nợ ở EU hay giảm nhẹ tình trạng thất nghiệp trong khu vực hiện đã lên đến mức hai con số.

Bộ trưởng Kinh tế Tây Ban Nha Luis de Guindos cho rằng, đây là khoản cho vay chứ chưa đến mức gọi là “giải cứu”. Trong khi đó, theo các nhà kinh tế, chấp nhận khoản cho vay 100 tỷ euro của Eurozone đồng nghĩa với việc nợ công của Tây Ban Nha sẽ tăng lên hơn 80% GDP trong giai đoạn 2012-2014. Thậm chí, nợ công của nước này có thể chạm đỉnh 95% GDP vào năm 2015, đồng nghĩa với nền tảng tài chính của "xứ sở Bò tót" vẫn còn quá yếu, khó có khả năng trả nợ và khả năng hỗ trợ hệ thống ngân hàng chắc chắn sẽ càng gặp nhiều khó khăn.

Trong khi đó, ngày 11/6/2012, hãng xếp hạng tín nhiệm quốc tế Fitch bất ngờ tuyên bố hạ 2 bậc tín nhiệm của hai ngân hàng lớn nhất Tây Ban Nha là Santander và BBVA từ mức “A” xuống “BBB+”, do sự sụt giảm mức xếp hạng tín nhiệm nợ công của nước này từ “A-“ xuống “BBB-“; đồng thời đặt triển vọng kinh tế nước này trong tình trạng "tiêu cực", với dự báo kinh tế chưa thể thoát khỏi suy thoái trong năm nay và năm 2013. Cùng chung quan điểm trên, cơ quan xếp hạng tín nhiệm quốc tế Standard & Poor's (S&P) cũng cảnh báo, Tây Ban Nha có thể đối mặt với nhiều rủi ro nếu quốc gia này tiếp tục cần nhiều tiền hơn từ Quỹ Bình ổn Tài chính Châu Âu (EFSF).

Đề cập đến những nguy cơ đối với Tây Ban Nha, tờ "Les Echos" của Pháp nhận định, Tây Ban Nha là một nền kinh tế quá lớn so với khả năng can thiệp của Quỹ Bình ổn Tài chính Châu Âu. Theo các nhà quan sát, quỹ này chỉ còn khoảng 240 tỷ euro để can thiệp vào các thị trường khó khăn. Trong lúc, để có thể mở rộng kế hoạch hỗ trợ cho toàn bộ nền kinh tế Tây Ban Nha, thì châu Âu sẽ phải bơm đến 600 tỷ euro. Thêm vào đó hiện tại, tất cả mọi chú ý đang dồn vào ngành ngân hàng Tây Ban Nha với lo ngại khủng hoảng địa ốc cuốn trôi một phần vốn của các ngân hàng nước này.

Giám đốc công ty giao dịch hàng hóa Baird & Co, Jim Herrick cho rằng, sau những hiệu ứng tích cực và củng cố lòng tin phần nào từ kế hoạch giải cứu hệ thống ngân hàng Tây Ban Nha, giới đầu tư lại lo lắng chờ đợi cuộc bầu cử Quốc hội tại Hy Lạp diễn ra vào ngày 17/6/2012. Vai trò của cuộc bầu cử này rất quan trọng, vì nó có thể quyết định tương lai của Hy Lạp trong Eurozone. Nếu các chính đảng phản đối gói thắt lưng buộc bụng và các điều kiện tài chính khắt khe của EU và IMF thắng trong cuộc bầu cử, thì nguy cơ "xứ sở các vị thần" ra khỏi Eurozone sẽ lại châm ngòi cho sự tháo chạy vốn ồ ạt khỏi Hy Lạp và Tây Ban Nha, bất chấp kế hoạch bơm tiền cứu trợ hệ thống ngân hàng khổng lồ.

Theo một số chuyên gia phân tích, với khoảng 30% ngân khoản vừa được thông qua sẽ dành để cơ cấu lại những ngân hàng nguy ngập nhất, cả châu Âu và giới tài chính toàn cầu đều đang đặt hy vọng vào những dấu hiệu tích cực từ “xứ sở Bò tót”. Với Chính phủ Tây Ban Nha, đây là cơ hội và cũng là phép thử quan trọng. Dù rằng, vì nhiều lý do, khoản vay khổng lồ hiện tại sẽ được cung ứng mà không kèm theo điều kiện tiên quyết nào về các chính sách thắt lưng buộc bụng. Song không có gì bảo đảm rằng lịch sử sẽ lặp lại trong tương lai. Nếu không thể hiện được hiệu quả của ngân khoản này, việc tiếp cận những khoản tài trợ tiếp theo chắc chắn sẽ phức tạp hơn nhiều. Ngược lại, với châu Âu, đây chưa thể là cam kết cuối cùng và mọi sự khó khăn trong nỗ lực cứu Tây Ban Nha mới chỉ ở điểm khởi đầu. Châu Âu có thể sẽ phải bước vào một "trận chiến" mới.


Theo VGP News


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]







    Tư liệu
    IPU tái khẳng định cam kết về hòa bình và dân chủ Các nước nhỏ trong hệ thống quốc tế
    Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 2) Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 1)
    Ngoại giao biến đổi khí hậu: Thỏa hiệp là chủ đạo? Tác động của toàn cầu hóa tới chủ nghĩa dân tộc
    Vũ khí hạt nhân giúp duy trì hòa bình? An ninh hạt nhân, an ninh toàn cầu
    Tại sao Crimea lại trở thành điểm nóng? Cuộc chiến màu sắc ở Thái Lan


    Tân Thủ tướng Ấn Độ sẽ thăm Nhật Bản vào cuối tháng 8 Trung Quốc – Venezuela nâng tầm đối tác chiến lược toàn diện
    Trung Quốc yêu cầu Mỹ đứng ngoài tranh chấp Biển Đông Hamas tấn công trả đũa Israel, lo ngại leo thang căng thẳng
    Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp khẩn về căng thẳng Israel – Palestine Thủ tướng Đức Angela Merkel thăm Trung Quốc thúc đẩy hợp tác kinh tế
    Màn kịch Biển Đông của Trung Quốc: Cái chết của học thuyết "trỗi dậy hòa bình" Anh lần đầu tiên công bố chiến lược an ninh hàng hải
    Lao động trẻ em ở Thái Lan: Từ chuyện con tôm Thúc đẩy kết nối Ấn Độ - ASEAN
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ