Bà Han Myeong-sook là nữ thủ tướng đầu tiên và duy nhất cho đến nay của Hàn Quốc. Nhưng kỷ lục đó không ngăn được việc bà bị dẫn giải đến văn phòng công tố Seoul hôm 18/12/2009. Dễ hiểu vì sao câu chuyện về một cựu Thủ tướng bị doanh nghiệp mua chuộc bằng ngoại tệ đã xuất hiện dày đặc trên báo chí Hàn Quốc trong những tuần lễ cuối cùng của năm 2009…
Đây không phải là lần đầu tiên bà Han Myeong-sook dính líu đến luật pháp. Năm 1979, bà đã vào tù hai năm vì hoạt động ủng hộ dân chủ. Chính phủ miễn tội cho bà vào năm 2001 và 5 năm sau, Tổng thống Roh Moo-hyun chỉ định bà làm Thủ tướng. Tháng 3/2007, bà từ chức để “dọn đường” cho chiến dịch tranh cử Tổng thống nhưng thất bại.
Căn nguyên của sự việc là doanh nghiệp Kwan Young-wook, vốn là bạn học của Han Myeong-sook. Hồi năm 2006, khi còn là giám đốc điều hành của công ty Korea Express, ông này đã đút lót một số chính trị gia có thế lực để “leo” lên chức Chủ tịch Tập đoàn Than Hàn Quốc. Khi bị bắt giữ vì cáo buộc biển thủ công quỹ, ông Kwan khai là đã đưa cho bà Han hai phong bì, tổng cộng chứa 50.000 USD.
Câu chuyện ban đầu chỉ đăng trên một tờ báo địa phương và phản ứng của bà Han Myeong-sook là không… phản ứng. Bà phát biểu thông qua một phát ngôn viên: “Các công tố viên đưa ra thông tin thiếu căn cứ dựa trên lời thú nhận của ông Kwak mà không cung cấp bằng chứng nào xác nhận tính đáng tin cậy”. Bà nhiều lần từ chối đến thẩm vấn theo yêu cầu của cơ quan chức năng vì cho rằng mình vô tội và các điều tra được tiến hành do động cơ chính trị. “Bất kể người ta có hỏi tôi bao nhiêu lần, câu trả lời của tôi là không. Tôi đã không làm điều gì để phải hổ thẹn”, bà tuyên bố trước khi bị bắt đến văn phòng công tố viên.
Sinh ra tại Bình Nhưỡng, Thủ đô của CHDCND Triều Tiên, Han Myeong-sook cùng gia đình di cư tới Hàn Quốc sau khi kết thúc cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950-1953. Khi theo học ngành Văn học Pháp tại Đại học Phụ nữ Ewha năm 1963, bà từng nói mình là “một cô gái nhỏ mong muốn khi lớn lên trở thành một nhà văn ca ngợi vẻ đẹp của cuộc sống”. Cộng thêm hai tấm bằng thạc sĩ về nghiên cứu phụ nữ ở Ehwa và thần học ở Đại học ROK Hanshin, trong thập niên 1980, bà nổi tiếng với những hoạt động không mệt mỏi vì quyền lợi của phụ nữ tại Hàn Quốc.
Người phụ nữ có mái tóc ngắn với cặp kính trắng này được coi là một nhân vật tương đối thú vị trên chính trường Hàn Quốc. Vị trí lãnh đạo đầu tiên của bà trong chính phủ là Bộ trưởng Bình đẳng giới năm 2001 – đây cũng là chức Bộ trưởng Bình đẳng giới đầu tiên của Hàn Quốc. Bà còn nắm giữ chức Bộ trưởng Môi trường trước khi trở thành Thủ tướng.
Dưới thời Tổng thống Roh Moo-hyun, chính trị gia có nụ cười hiền hậu này được coi là một biểu tượng của sự liêm chính. Theo giới phân tích, dù không phải là một nhân vật có tiếng tăm lớn nhưng bà Thủ tướng lại giành được sự tôn trọng vì đã giải quyết vụ bê bối đánh bạc và điều hoà mối quan hệ hòa bình giữa ông Roh Moo-hyun và quốc hội. Bà khuyến khích các công ty Đức đầu tư vào vùng kinh tế liên Triều, dập tắt sự chống đối trong nước đối với sự mở rộng căn cứ quân sự Mỹ ở gần Seoul. Đó cũng là lý do tạp chí Forbes đã bình chọn bà ở vị trí 68 trong số 100 người phụ nữ quyền lực nhất năm 2006. Hiện bà giữ vị trí cố vấn cấp cao Đảng Dân chủ đối lập chính và từng được coi là ứng viên nổi bật tranh cử Thị trưởng Seoul.
Tất nhiên, những ai đã xem phim Phía đông vườn địa đàng hẳn sẽ hiểu phần nào tính độc lập của hệ thống tư pháp cũng như hoạt động của bộ máy chống tham nhũng ở nước này. Cách đây 8 tháng, Tổng thống Roh Moo-hyun đã tìm đến cái chết để chứng tỏ mình trong sạch sau khi ông bị điều tra về cáo buộc nhận hối lộ. Giờ đến lượt Han Myeong-sook. Phải chăng đây là kế hoạch của chính quyền hiện nay nhằm vào các quan chức thời Roh Moo-hyun?
Việc Hàn Quốc xuất hiện nữ thủ tướng đầu tiên được xem là bước đi lịch sử của nữ quyền trong một xã hội có truyền thống nam trị. Nhưng một hệ thống tư pháp độc lập và nghiêm khắc vẫn là điều đáng nói ở Hàn Quốc khi nữ thủ tướng đầu tiên đó cũng là thủ tướng đầu tiên phải ra tòa vì cáo buộc tham nhũng...
Hồng Phúc