Quan hệ đặc biệt Việt - Lào Thứ Tư, 18/07/2012-9:38 AM
Bác Hồ và quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào
Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp Hoàng thân Suvanna Phuma, Thủ tướng Chính phủ Vương quốc Lào và Hoàng thân Souphanouvong, Chủ tịch Mặt trận Lào yêu nước.
Năm 1963, tôi công tác tại Vụ châu Á Bộ Ngoại giao. Sau Hiệp định Geneve 1961-1962 về Lào được ký kết, nhận lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ ta, Nhà vua Lào Xri Xavang Vatthana, Hoàng thân Thủ tướng Chính phủ Liên hiệp Lào Xuvana Phuma và các vị trong Chính phủ Lào sang thăm hữu nghị nước ta từ ngày 10 đến 13/3/1963.

Công việc chuẩn bị gấp rút. Từ đề án chính trị, dự thảo diễn văn, nội dung hội đàm, tuyên bố chung, đến chương trình đón tiếp, nơi ăn ở của đoàn, chiêu đãi, mít tinh quần chúng, tham quan, biểu diễn văn nghệ... Bác đều căn dặn phải chuẩn bị thật chu đáo, cụ thể tỉ mỉ, thể hiện cho được tình cảm láng giềng anh em giữa hai dân tộc Việt – Lào. Chúng tôi hết sức lo lắng, làm việc không quản ngày đêm. Tuy nhiên, lúc bấy giờ số đông anh em chúng tôi nghĩ: Đây là cuộc đi thăm của Vua, Hoàng tử và Hoàng thân Thủ tướng phái hữu Viêng Chăn, cho nên chúng tôi dùng lối văn xã giao, chú trọng thể hiện lập trường, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta đối với vấn đề Lào. Mặc dù cố gắng làm theo lời Bác dặn, nhưng vẫn không thể hiện nổi tình cảm láng giềng anh em Việt – Lào.

Hơn ba mươi lăm năm đã trôi qua, nhưng chúng tôi còn nhớ mãi những chỗ Bác chữa và những đoạn Bác thêm. Ngay từ đầu, trong dự thảo thư Bác mời nhà Vua sang thăm, chúng tôi đã viết: "Kính gửi quốc vương Xri Xavang Vatthana, Vương quốc Lào..." Bác đã tận tay chữa lại: "Kính gửi Nhà vua Xri Xavang Vatthana, nước Lào..."

Thông qua đồng chí Vũ Kỳ, Bác giải thích: "Dùng tiếng Việt như thế, vừa rõ ràng, vừa dễ hiểu".

Về nội dung các văn kiện, Bác rất nhấn mạnh về tình cảm "tình nghĩa láng giềng anh em Việt – Lào thắm thiết không bao giờ phai nhạt"... "Thay mặt nhân dân Việt Nam, tôi xin bảy tỏ lòng kính trọng sâu sắc và những tình cảm nồng nàn đối với nhà Vua, Hoàng tử và Hoàng thân Thủ tướng cùng các vị khách quý Lào". Trong chiêu đãi, hội đàm, hay thăm trường Đại học Bách khoa, Nhà máy cơ khí Hà Nội, chùa Quán Sứ, dự mít tinh quần chúng, lúc đón và tiễn đoàn cũng vậy, Bác đều nói đến "tình nghĩa anh em Việt – Lào".

Tại trường Đại học Bách khoa, Bác nhắc nhở sinh viên "cố gắng học tập, trau dồi đạo đức cách mạng để góp phần vào việc giúp đỡ lẫn nhau giữa hai dân tộc Việt – Lào". Tại nhà máy cơ khí Hà Nội, Bác cũng căn dặn công nhân đoàn kết và giúp đỡ công nhân và nhân dân Lào anh em.

Điều mà chúng tôi không bao giờ quên là những câu thơ Bác ứng khẩu trong lễ đón:

Bấy lâu cách trở quan hà

Từ nay Lào – Việt rất là gần nhau.

Và trong lễ tiễn:

Thương nhau mấy núi cũng trèo,

Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua.

Việt – Lào hai nước chúng ta,

Tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long

Một năm sau cuộc đi thăm của nhà Vua và Thủ tướng Lào, tình hình Lào diễn biến rất phức tạp: Bộ trưởng Ngoại giao Kinnim Pholsena bị ám sát. Chính phủ Liên hiệp bị phái hữu Viêng Chăn lật đổ. Đồng thời, với việc trực tiếp đưa quân Mỹ tiến hành chiến tranh cục bộ ở miền Nam Việt Nam, dùng máy bay, tàu chiến đánh phá miền Bắc Việt Nam, Mỹ đã tăng cường chiến tranh đặc biệt ở Lào, đánh phá và ném bom ác liệt vùng giải phóng Lào, nhất là khu vực có đường Hồ Chí Minh đi qua.

Trước họa xâm lăng của tên đế quốc đầu sỏ, quân dân hai nước đã tăng cường đoàn kết, cùng chiến đấu đến hy sinh gian khổ trong suốt hơn mười năm liền, cùng giành thắng lợi vẻ vang, cùng giải phóng đất nước và thống nhất Tổ quốc năm 1975.

Trong những giờ phút gian nan, thử thách, bốn câu thơ thấm đượm tình nghĩa Việt – Lào của Bác đã thấm sâu vào lòng quân dân hai nước, như tiếng kèn xung trận, thôi thúc hai dân tộc kề vai sát cánh bên nhau, "gánh đỡ cho nhau những khó khăn, tạo cho nhau những thuận lợi", "cọng rau bẻ nửa, hạt muối cắn đôi", cùng chiến đấu anh dũng, cùng chiến thắng vẻ vang.

Bước sang giai đoạn mới, hai Đảng và nhân dân hai nước không ngừng phấn đấu đưa quan hệ đặc biệt Việt – Lào phát triển lên tầm cao mới, vì sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước thân yêu của mình, vì hòa bình, ổn định, hữu nghị và hợp tác trong khu vực và trên thế giới. Những câu thơ bất hủ của Bác càng vang vọng sâu xa trong không gian và qua thời gian, đến với các thế hệ hiện nay và mai sau của hai dân tộc, nhắc nhở nhân dân hai nước hãy chung lòng chung sức, phát huy truyền thống đoàn kết quý báu, vun đắp cho tình hữu nghị đặc biệt Việt – Lào mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.

Nguyễn Xuân
Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Lào

(Trích Quan hệ Đặc biệt Việt – Lào, 2003, nguồn: Phòng Lưu trữ, Bộ Ngoại giao)


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]



    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ