Thế giới toàn cảnh Chủ Nhật, 31/03/2013-1:57 PM
Mỹ và EU trước vòng xoáy Syria
Ảnh minh họa
Cuộc khủng hoảng kéo dài ở Syria diễn biến ngày càng nguy hiểm và lan rộng. Đối với Liên minh Châu Âu, Syria là nguyên nhân hay bằng chứng của sự chia rẽ trong khối. Còn đối với Mỹ, khi mà những nước đồng minh phương Tây như Anh và Pháp có những động thái can dự quyết liệt hơn vào vòng xoáy Syria, liệu Washington có chịu đứng ngoài?

Anh - Pháp quyết liệt, EU chia rẽ

Châu Âu tuần qua "nóng lên" với hai hội nghị quan trọng: Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh Châu Âu (EU) diễn ra tại Brussels (Bỉ) và Hội nghị Ngoại trưởng khu vực diễn ra ở Ireland, để thống nhất lập trường của EU về vấn đề hủy bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Syria. Các nước EU tranh cãi nảy lửa việc có nên bãi bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Syria hay không sau khi Anh và Pháp thúc đẩy đề xuất viện trợ vũ khí cho phe đối lập ở quốc gia Trung Đông này.

Người ta còn nhớ, bất đồng quan điểm giữa một bên là Anh - Pháp với bên kia là Đức từng được biểu lộ rõ trong cách giải quyết vấn đề Libya hai năm trước đây. Khi đó, Đức đã cản trở nỗ lực chung của Anh và Pháp nhằm thúc đẩy việc thiết lập vùng cấm bay - được coi là tín hiệu đèn xanh cho một quyết định can thiệp quân sự. Dù Anh và Pháp đã chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hồi đó thì việc này cũng đã cho thấy dấu hiệu bất hòa giữa hai phe khi Đức bỏ phiếu trắng.

Mâu thuẫn này một lần nữa lại được thể hiện tại Hội nghị thượng đỉnh EU cuối tuần qua tại Brussels (Bỉ), trùng thời điểm kỷ niệm hai năm ngày nổ ra cuộc xung đột ở Syria. Tại hội nghị này, Thủ tướng Anh David Cameron và Tổng thống Pháp Francois Hollande đã cố gắng thuyết phục các nhà lãnh đạo EU xem xét lại lệnh cấm vận vũ khí đối với Syria. Tuy nhiên, Anh và Pháp đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Đức, Áo, Thụy Điển, Phần Lan và các nước khác. Thủ tướng Đức Angela Merkel nói thẳng rằng điều này là "do thực tế chỉ có hai nước thay đổi quan điểm, chưa đủ để 25 quốc gia khác làm theo".

Tại hội nghị, một số nhà lãnh đạo EU đã bày tỏ quan ngại rằng việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Syria có thể gây ra một cuộc chạy đua vũ trang và khiến tình hình an ninh tại khu vực thêm nghiêm trọng. Theo họ, việc cho phép cung cấp vũ khí cho lực lượng nổi dậy ở Syria có thể khiến vũ khí rơi vào tay những kẻ xấu, đặc biệt là các tay súng Hồi giáo cực đoan, đồng thời có thể khiến các bên ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad tăng cường chuyển giao vũ khí cho chính quyền Damacus. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Hollande cho rằng các giải pháp chính trị đã thất bại và việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí có thể buộc Tổng thống Syria Bashar al-Assad phải cân nhắc. Nhà lãnh đạo này tuyên bố Paris sẵn sàng nhận trách nhiệm và cung cấp vũ khí cho lực lượng đối lập ở Syria nếu không thuyết phục được các đối tác trong EU hủy lệnh cấm vận vũ khí đối với quốc gia Trung Đông này. Đáp lại, Thủ tướng Đức Angela Merkel khẳng định EU cần tiến tới quyết định này một cách thận trọng và cần đảm bảo để quân chính phủ Syria không được cung cấp thêm vũ khí từ những nước có lập trường khác với Đức và một số thành viên khác trong EU về Tổng thống Bashar al-Assad.

Thực tế, tranh cãi về Syria không chỉ đơn giản là một vấn đề của những nước theo chủ nghĩa diều hâu và những nước chủ trương hòa bình. Có những lo ngại hoàn toàn có cơ sở rằng cung cấp vũ khí cho phe đối lập Syria có thể sẽ "đổ thêm dầu vào lửa" cho cuộc xung đột đã khiến hơn 70.000 người thiệt mạng. Vũ khí có thể rơi vào tay những nhóm cực đoan tương tự như ở Mali. Ngoài ra, cũng có rủi ro là cuộc xung đột ở Syria có thể lan sang nước láng giềng Lebanon.

Tuy nội bộ EU chia rẽ sâu sắc về vấn đề này, song Pháp cũng tuyên bố sẽ chịu trách nhiệm vũ trang cho các lực lượng nổi dậy chống Chính phủ Syria, bất kể việc EU không chấp thuận bỏ lệnh cấm vận vũ khí của liên minh này đối với Syria. Việc một quốc gia thành viên sẵn sàng vi phạm lệnh cấm vận vũ khí của EU là hành động hiếm thấy kể từ sau cuộc chiến ở Bosnia. Như vậy, theo giới bình luận chính trị, Syria vừa là nguyên nhân, vừa là bằng chứng của sự chia rẽ trong khối. Quyết định táo bạo của Anh và Pháp cho thấy phương Tây bắt đầu sốt ruột trước cuộc khủng hoảng đã bước sang năm thứ hai ở Syria mà các bên chưa tìm được giải pháp chính trị nào.

Mỹ có tránh né vòng xoáy Syria?

Trong khi những nước đồng minh phương Tây như Anh và Pháp đang có những động thái can dự quyết liệt hơn vào cuộc nội chiến ở Syria, thì Mỹ liệu có đứng ngoài, cho dù Washington đã cố gắng tránh sa lầy vào một chiến trường mới ở Trung Đông?

Tại Washington, giới chức trong chính quyền Obama cũng đã có những cuộc thảo luận về khả năng hưởng ứng nỗ lực của Anh và Pháp trong vấn đề Syria, nhằm đẩy nhanh cuộc nổi dậy hòng lật đổ chính quyền của Tổng thống al-Assad. Hồi đầu tháng 3 này, 2 năm sau khi cuộc nội chiến bùng phát, Mỹ đã thông báo sẽ cung cấp viện trợ nhân đạo trực tiếp cho phe đối lập Syria. Ngoại trưởng John Kerry cũng tuyên bố, Mỹ sẽ không cản trở bất kỳ quốc gia nào muốn cấp vũ khí cho phe nổi dậy ở Syria với lý do nếu cuộc nội chiến ở Syria càng kéo dài bao lâu thì nguy cơ chế độ của quốc gia Trung Đông này sụp đổ càng lớn bấy nhiêu, kéo theo nguy cơ các kho vũ khí hóa học được cho là khổng lồ của chính quyền Syria có thể rơi vào tay các lực lượng cực đoan.

Trước đó, Mỹ cũng không phản đối những quốc gia như Saudi Arabia, Qatar và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất… cung cấp vũ khí cho quân nổi dậy Syria trong suốt hơn một năm qua. Song, theo giới phân tích, phát biểu trên của Mỹ không chỉ dừng lại ở việc chính quyền của ông Obama "bật đèn xanh" cho Pháp hay bất kỳ quốc gia nào khác cung cấp vũ khí cho phe nổi dậy ở Syria, mà nhiều khả năng là chính Pháp sẽ lôi kéo Mỹ vào cuộc chiến này, tương tự như các chiến dịch quân sự trước đây do Pháp dẫn đầu ở Libya và Mali.

Trong bối cảnh tình hình Syria tiếp tục phức tạp, Mỹ đứng trước lựa chọn phù hợp trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng ở Syria để bảo đảm ảnh hưởng của họ trong giai đoạn hậu Tổng thống al-Assad. Diễn biến mới nhất cho thấy sự leo thang nguy hiểm của cuộc nội chiến ở Syria là vụ quân Chính phủ Syria không kích biên giới phía Bắc Lebanon hôm 18/3 vừa qua. Tiếp ngay sau đó một ngày lại xuất hiện thông tin xảy ra vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở gần thành phố Aleppo của Syria, làm ít nhất 25 người thiệt mạng. Cho đến nay vẫn chưa thể xác minh vụ tấn công trên có thật hay không và do quân nổi dậy hay quân Chính phủ Syria thực hiện. Tuy thông tin về vụ việc trên chưa được các bên đáng tin cậy kiểm chứng, song Mỹ đã nhân cơ hội này cảnh báo, việc quân Chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học nhằm vào dân thường sẽ là điểm mấu chốt làm thay đổi vai trò của Mỹ trong cuộc khủng hoảng tại Syria, đồng thời không loại trừ khả năng Mỹ sẽ triển khai lực lượng bộ binh sang nước này. Trong trường hợp xấu nhất, việc Mỹ can dự vào Syria chỉ còn là câu hỏi về thời gian.

Giới chức quân sự Mỹ cũng đã lên tiếng kêu gọi Washington thận trọng trong việc xem xét các giải pháp quân sự liên quan tới cuộc khủng hoảng ở Syria. Một số quan chức cấp cao, trong đó có Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Martin Dempsey, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta và các lãnh đạo Cục Tình báo Trung ương (CIA) và Bộ Ngoại giao ủng hộ phương án vũ trang cho các lực lượng nổi dậy ở Syria, vì họ cho rằng giải pháp này có thể giúp chấm dứt cuộc khủng hoảng nhanh hơn. Tuy nhiên, một bộ phận khác trong giới chức Mỹ lo ngại, bất kỳ loại vũ khí nào do Mỹ cung cấp cũng có thể rơi vào tay kẻ xấu. Có lẽ phương Tây chưa quên bài học kinh nghiệm từ việc vũ trang cho phe đối lập Libya trong cuộc nổi dậy lật đổ chính quyền của Đại tá Muammar Gaddafi hồi năm 2011 đã dẫn tới hậu quả là sự mất ổn định của toàn bộ khu vực Maghreb, do tình trạng mất kiểm soát vũ khí tại đây.

Viên Hòa (tổng hợp)



 


In bài này Gửi bài viết
Ý kiến của bạn
Tên của bạn:  
Email của bạn:  
Tệp đính kèm:
Tiêu đề:  
Nội dung:  
    [ Các bài mới ]
    [ Các bài đã đăng ]




    Tư liệu
    IPU tái khẳng định cam kết về hòa bình và dân chủ Các nước nhỏ trong hệ thống quốc tế
    Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 2) Chứng cứ của Trung Quốc về Hoàng Sa và Trường Sa: Phi lý, phản khoa học (kỳ 1)
    Ngoại giao biến đổi khí hậu: Thỏa hiệp là chủ đạo? Tác động của toàn cầu hóa tới chủ nghĩa dân tộc
    Vũ khí hạt nhân giúp duy trì hòa bình? An ninh hạt nhân, an ninh toàn cầu
    Tại sao Crimea lại trở thành điểm nóng? Cuộc chiến màu sắc ở Thái Lan

    Hàn Quốc: Triều Tiên phải từ bỏ sản xuất vũ khí hạt nhân Afghanistan công bố kết quả cuối cùng bầu cử Tổng thống
    Chính phủ và các phe phái ở Yemen ký thỏa thuận hòa bình Trung Quốc rút quân khỏi biên giới tranh chấp với Ấn Độ
    Australia mở chiến dịch lớn chống khủng bố Tổng thống Ukraina tiếp tục kêu gọi Mỹ viện trợ quân sự
    Phiến quân IS chiếm nhiều làng mạc trên biên giới Syria – Thổ Nhĩ Kì Nhật – Hàn nối lại đàm phán về vấn đề “phụ nữ mua vui”
    Trung Quốc, Ấn Độ ký các thỏa thuận hợp tác quan trọng Hạ viện Mỹ thông qua kế hoạch vũ trang cho phe nổi dậy Syria
    Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ