Hiện nay, nền kinh tế thế giới đang trong giai đoạn khủng hoảng và bắt đầu có dấu hiệu của suy giảm chậm lại, các trung tâm kinh tế thế giới vẫn đang vật lộn với mức tăng trưởng âm và còn nhiều khó khăn, kinh tế khu vực cũng chưa có dấu hiệu của phục hồi rõ rệt và tăng trưởng mạnh trở lại. Thực tế đó cũng tác động mạnh đến kinh tế Việt Nam. Theo TS Lê Duy Hiểu (Viện kinh tế Việt nam), điều đó có thể nhận thấy qua tốc độ tăng trưởng năm 2009 dự đoán giảm đi 2-2,5% so với mức bình quân chung trên 7% trong thời gian qua. Chưa kể đến sự sụp giảm của thu ngân sách nhà nước, sự lung lay của thị trường chứng khoán và thị trường bất động sản cũng như các tác động tiêu cực khác đối với đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, khủng hoảng tài chính toàn cầu đã có tác động mạnh và toàn diện đói với nền kinh tế Việt Nam.

Doanh nghiệp phải làm gì?

Khủng hoảng tài chính toàn cầu  cũng tác động mạnh đến các doanh nghiệp. Do thị trường đặc biệt là thị trường Mỹ và các nước Đông Nam Á bị thu hẹp, kích cầu của chính phủ cho dù được đánh giá là hiệu quả vẫn không làm thay đổi cơ bản tình trạng thiếu vốn kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo ước tính sơ bộ, số doanh nghiệp mà phần lớn là doanh nghiệp vừa và nhỏ bị phá sản sẽ lớn hơn so với mức phá sản bình quân 18% trong suốt thời gian kể từ khi có luật doanh nghiệp đến nay. Các doanh nghiệp nhà nước cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng. Kích cầu trong thực tế đã nói lên rằng, mức độ thua lỗ của các doanh nghiệp này đã ở mức nghiêm trọng hơn hàng chục ngàn lao động mất việc làm, một hiện tượng có thể coi là hiếm có trong khu vực kinh tế này. Đối với khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, cả xuất nhập khẩu đều giảm mạnh, công nhân bị sa thải với số lượng lớn, các vấn đề tài chính nan giải cho các công ty mẹ ở chính quốc gặp nhiều khó khăn.

Tại buổi hội thảo “Triển vọng kinh tế và các vấn đề đặt ra cho doanh nghiệp 2009-2010” diễn ra vào sáng 23/6 vừa qua, Luật gia Vũ Xuân Tiền - Ủy viên BCH Hội luật gia TP Hà Nội, TGĐ Cty CP Tư vấn quản lý và đào tạo VFAM Việt Nam cho rằng, nền kinh tế Việt Nam có thể phục hồi với tốc độ nhanh vì quy mô của nền kinh tế Việt Nam còn nhỏ. Khi nền kinh tế hồi phục sau suy thoái, doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc khu vực ngoài quốc doanh cần phải tập trung giải quyết một số vấn đề mà quan trọng nhất là tái cấu trúc doanh nghiệp. Đây là việc cần làm ngay bởi những khó khăn doanh nghiệp gặp phải khi lạm phát và nền kinh tế suy thoái có rất nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân từ sự yếu kém trong cơ cấu tổ chức, điều hành doanh nghiệp và quan hệ với khách hàng. Vì vậy, chữa bệnh phải chữa từ bên trong, các doanh nghiệp cần nghiêm túc nguyên cứu, đánh giá những điểm yếu để có biện pháp khắc phục kịp thời và chuyển hướng kinh doanh phù hợp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần nghiên cứu, thay đổi chính sách đối với người lao động, đặc biệt là lao động quản lý bậc cao. Hầu hết các doanh nghiệp đều xảy ra cuộc khủng hoảng thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn, quản lý bậc cao và cuộc chiến “săn đầu người” càng trở nên căng thẳng. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần điều chỉnh lại cơ cấu vốn kinh doanh và thận trọng hơn nữa khi sử dụng vốn để đầu tư ra ngoài lĩnh vực kinh doanh chính, đặc biệt là đầu tư tài chính. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng nên tăng cường hơn nữa các liên kết kinh tế để chiếm lĩnh thị trường nội địa.

Quỳnh Như