[ In bài ] [ Trở về ]
Điều kỳ diệu từ đất sét
 (Thứ Hai, 12/10/2009 - 10:44 AM)
Sản phẩm Zeolite

Trên thực tế, đất sét là vật liệu rất hữu dụng khi có thế làm ra những tác phẩm độc đáo như gốm sứ, đồ họa kỹ thuật, hoa nghệ thuật, thậm chí là mặt nạ mỹ phẩm. Thời gian gần đây, nhiều nhà khoa học Việt Nam lại tìm ra những công dụng mới thiết thực hơn cho cuộc sống và đang tích cực  hoàn thiện nó.

 

Xử lý nước thải

 

Ước mơ từ thời sinh viên đã giúp Thạc sĩ Lê Ngọc Ninh - Trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên, Vĩnh Phúc có được sản phẩm Kabenlis. Như nhiều địa phương, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa tập trung ở tỉnh Vĩnh Phúc đã dẫn đến ô nhiễm môi trường trầm trọng. Theo ông Ninh, nước chủ yếu bị nhiễm các chất như COD, BOD5, NH3, Coliform và một số kim loại nặng. Khi nghiên cứu các chất trong đất sét, ông đã tìm thấy những thành phần có thể xử lý khả thi được mùi và màu, chất nước.

 

Kabenlis được làm từ đất sét cao lanh với chất xúc tác lis. Lis là hỗn hợp nước biển hay muối ăn với chất CaO. Thành phần hoá học của Kabenlis chủ yếu có SiO2, Al2O3, MgO, H2O và các thành phần kiềm như Na2O, CaO, BaO, K2O, Fe2O3, FeO... Hỗn hợp này cho vào nước sẽ nở ra và tạo nên một hệ các hạt keo mang điện có thể hấp thụ các Ion kim loại có trong môi trường nước. Hợp chất này lành tính nên không gây độc hại với môi trường, không ảnh hưởng đến động thực vật thuỷ sinh. Mặt khác, đất sét cao lanh có ở mọi nơi nên rất dễ dàng cho việc sản xuất.

 

Ông Ninh cho biết, quy trình xử lý rất đơn giản, chỉ việc hoà tan Kabenlis vào nước. Tuy nhiên, ông vẫn còn chưa hài lòng về một nhược điểm khi xử lý là tạo ra nhiều bùn hơn một số hợp chất khác. Dù nhược điểm này không gây hại gì đáng kể cho môi trường và sự sống nhưng ông vẫn mong các nhà quản lý, các cấp chính quyền quan tâm đến việc khắc phục và hoàn chỉnh sản phẩm để có ngày được áp dụng phổ biến.

 

Tạo ra zeolite

 

Zeolite là vật liệu vi mao quản, xốp nhẹ có dung lượng trao đổi ion lớn với khả năng hấp phụ cao. Đây là vật liệu đã có mặt trên thế giới từ những năm 1960 nhưng chủ yếu được tổng hợp từ hóa chất tinh khiết. Dù có chất lượng tốt nhưng giá thành của zeolite lại rất cao và khó ứng dụng rộng. Trước đây, nước ta thường phải nhập khẩu hoàn toàn zeolite, đặc biệt trong ngành lọc hóa dầu.

 

Việc tạo ra zeolite từ khoáng sét cao lanh có thể được coi là thành tựu lớn của Việt Nam. Để tìm ra một gram vật liệu “đa năng” này, TS. Tạ Ngọc Đôn – Đại học Bách Khoa Hà Nội cùng với đồng sự đã phải nghiên cứu tới hàng tấn đất sét kể từ năm 1998. Công trình thành công với nhiều ứng dụng mới ra đời đã mở ra lối đi cho ngành nuôi trồng thủy sản, ngành nông nghiệp và nhiều lĩnh vực khác.

 

Công dụng nổi bật nhất là trong nông nghiệp, zeolite có tác dụng cải tạo đất. Trong chăn nuôi, zeolite giúp làm tăng sản lượng và chất lượng vật nuôi. Trong chế tạo nhiên liệu sạch, zeolite tạo ra ê-tha-nôn có nồng độ trên 99,5% từ cồn có nồng độ thấp. Trong bảo vệ môi trường, zeolite giúp xử lý nước và không khí ô nhiễm. Đặc biệt, trong lọc hóa dầu, zeolite có tác dụng làm chất hấp phụ và chất xúc tác chuyển hóa hóa học...

 

Đất sét là vật liệu quý nhưng tiếc rằng tại nhiều vùng quê lại được khai thác, sử dụng vào những mục đích không thực sự cần thiết như xây lò gạch, đắp đường, kè, cống. Không thể biết trong tương lai các nhà khoa học còn phát hiện ra những điều diệu kỳ gì khác khi vật liệu này có thể ngày càng trở nên hiếm?

           

Tuấn Thanh

Trang chủ Giới thiệu Liên hệ tòa soạn Liên hệ quảng cáo Đặt làm trang chủ